تصویر ثابت

عکس گورکن مرده خوار
عکس گورکن مرده خوار
یوز) نسخهٔ پایداری است که در بررسی شده‌است. پلیوسن پسین تا امروز وضعیت بقا آسیب‌پذیرIUCN 3.1) آرایه‌شناسی جانوران طنابداران پستانداران گوشت‌خواران گربه‌سانان گربه‌ایان ثابت‌پنجهها نام علمی شربر، ۱۷۷۵) زیرگونهها یا (نام علمی: )، جانوری مهره‌دار و پستاندار از راستهٔ گوشتخواران، خانوادهٔ گربه‌سانان است. این جانور در گذشته در بیشتر مناطق آفریقا و گستره وسیعی از آسیای مرکزی و شبه‌قاره هند یافت می‌شد، اما امروزه با کاهش شدید جمعیت روبرو شده‌است. از میان دو زیرگونهٔ اصلی یوزپلنگ، یکی از زیرگونه‌ها که با نام «یوزپلنگ آسیایی» شناخته می‌شود در خطر جدی انقراض است و تعداد کمی از آن در دشت‌های مرکزی ایران به بقا ادامه می‌دهند. را داشته باشد و البته برای مدت کوتاه با سرعتی برابر با ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت هم توانای دویدن را دارد. سرعت یوزپلنگ در عرض ۲ ثانیه پس از شروع دویدن به ۷۵ کیلومتر در ساعت می‌رسد که از شتاب بسیاری از خودروهای مسابقه‌ای نیز بیشتر است. البته میانگین سرعت حرکتی یوزپلنگ برابر با ۶۴ کیلومتر بر ساعت است. اندام باریک، پاهای لاغر و بلند، قفسه سینهای کم پهنا ولی عمیق و جمجمه‌ای کوچک، ظریف و گرد، یوز را به سریع‌ترین جانور روی زمین تبدیل کرده‌است. آهوها (به ویژه آهوی تامسون)، ایمپالا و دیگر پستانداران سم‌دار حداکثر تا ۴۰ کیلوگرم وزن هستند. یک نر بالغ تنها هر چند روز یک بار شکار می‌کند اما ماده‌های دارای توله تقریباً هر روز به شکار می‌پردازند. در حالی که سایر گربه‌سانان شکارچیان شب هستند، یوزها عمدتاً روزها فعال بوده و اغلب در اوایل بامداد و غروب آفتاب به سراغ طعمه‌های خود می‌روند. ویرایش پلنگ» تشکیل شده‌است. یوز بُن مضارعِ مصدر «یوزیدن» به معنای «جَستن، جهیدن و طلب کردن» بوده و ازاین‌رو یوزپلنگ به معنای پلنگی است که به دنبال شکار خود گشته و آن را با جستن و دنبال‌کردن می‌گیرد. در فارسی میانه هم نام این جاندار «یوز» (با واو مجهول) بوده‌است. زبان انگلیسی چیتا) است. این واژه برگرفته از واژهٔ سانسکریت چیتراکایاه) به معنای «دارای بدن رنگارنگ» است و از طریق واژهٔ هندیِ چیتا) وارد انگلیسی شده‌است. نام سرده‌ای که یوز تنها عضو آن است نیز Acynonix است و تشکیل‌یافته از دو بخش برآمده از واژگان «ثابت» و «پنجه» در زبان یونانی. این نام اشاره به ویژگی یکتای جمع‌نشدنی پنجه‌ها در این جانور دارد؛ ویژگی‌ای که در هیچ گربه‌ای‌مانند دیگری دیده نمی‌شود. ویرایش گربه‌ایان در میوسن پسین – نزدیک به ۹ میلیون سال پیش – پا بر روی زمین گذاشت و نسب‌های گوناگون از آن در دوره به نسبت کوتاهی میان ۱۰٫۸ تا ۶٫۲ میلیون سال پیش شکل گرفتند. روش‌های بررسی ژنتیکی نشان می‌دهند که قدیمی‌ترین نیای گربه‌سانان در ۱۰٫۸ میلیون سال پیش در آسیا زندگی می‌کرد. نسب‌های گوناگون در زمان‌های مختلفی از این نسب اصلی جدا شدند و جدایی نسب یوز در نزدیکی ۷٫۲ میلیون سال پیش پدید آمد. نسب یوز به عنوان نسبی از گربه‌های بزرگ‌جثه، لاغر و دارای پاهای درازی شناخته می‌شود که امروزه از آن تنها یوز () باقی مانده‌است. این نسب در دوره پلیوسن پسین–پلیستوسن در بیشتر اوراسیا پراکنده بود و سنگواره‌هایی از یوزشکلان و گربه‌های یوزنما مربوط به این دوره در آفریقا، اوراسیا و آمریکای شمالی یافت شده‌اند. شیر کوهی و جگواروندی هستند. این‌ها همه عضو طایفه به‌شمار می‌روند که بر پایهٔ بررسی‌های مولکولی، در ۶٫۹ میلیون سال پیش از دیگر گربه‌ها جدا شدند. ویرایش آسیایی و زیرگونهٔ آفریقایی. هر چند در این مورد اختلاف نظر وجود دارد و برخی متخصصان تعداد بیشتری زیرگونه را در نظر می‌گیرند؛ از جمله زیرگونهٔ شمال‌غربی آفریقا (با نام علمی Acinonyx jubatus hecki) که یکی از چندین زیرگونهٔ مشتق‌شده از زیرگونهٔ آفریقایی است. نیز شکلی از یوز آفریقایی است با خال‌های درشت و پیوسته بر روی پوست که نه زیرگونه‌ای جدا، بلکه ریختی از این جاندار به‌شمار می‌رود. عامل پدید آمدن چنین رنگ‌آمیزی در پوست شاه‌یوز یک چیرگی است که اغلب در یوزهای جنوب آفریقا پدید می‌آید. در شمال غربی آفریقا در شرق آفریقا در جنوب آفریقا در شمال شرقی آفریقا در شمال آفریقا تا شبه‌قارهٔ هند (امروزه تنها در ایران) در بین دو زیرگونهٔ اصلی، زیرگونهٔ آفریقایی که در بسیاری از بخش‌های این قاره پراکندگی دارد وضعیت نسبتاً بهتری را دارد. به نظر می‌رسد که در حدود ۵ تا ۱۵ هزار یوز هنوز در آفریقا باقی‌مانده‌اند. اما زیرگونهٔ آسیایی آن که به یوزپلنگ ایرانی یا یورپلنگ آسیایی مشهور است و روزگاری در بخش‌های وسیعی از خاورمیانه و هند پراکندگی داشت، اکنون تنها محدود به چند ده رأس در نواحی شرقی ایران شده‌است. ویرایش سگ‌های تازی شبیه‌است. در میان گربه‌سانان، یوز با داشتن ارتفاع شانه‌ای برابر با ۸۳–۷۶ سانتی‌متر و وزنی میان ۷۲–۴۰ کیلوگرم از جمله گربه‌سانان کوچک‌جثه به‌شمار می‌رود. اندازهٔ طول بدن به ۱٫۲ متر می‌رسد و طول دم نیز میان ۸۴–۶۶ سانتی‌متر ماده‌های این جانور اندکی کوچکتر و لاغرتر از نرها هستند. سینوس‌های بزرگ و گذرگاه‌های هوایی بینی بیشتر حجم جمجمه را می‌پوشانند. چنین چیزی باعث شده‌است که یوز فک و دندان‌های کوچکتری داشته باشد، اما میزان بسیاری بالایی هوا به درون بدن بکشد. میزان بالای هوای ورودی به آن در رسیدن به سرعت‌های بالا و افزایش سوخت و ساز بدن کمک می‌کند. قلب بزرگ و ششهای حجیم نیز به نوبه خود امکان رساندن اکسیژن ورودی به بخش‌های گوناگون بدن را فراهم می‌کنند. با ناخن‌هایی همواره رو به بیرون، پنجه این گربه‌سان بیشتر همانند پنجه سگ می‌ماند تا گربه. چنین ناخن‌هایی در هنگام سرعت گرفتن همان اثری را برای یوز ایفا می‌کنند که خارهای کفش دوندگان دوی سرعت در هنگام آغاز مسابقه. در زیر چشمان یوزپلنگ خط‌های سیاهی وجود دارند که به «خط اشک» معروفند. گمان می‌رود که این خط‌ها جلوی تابش خورشید به چشم جانور در هنگام شکار را می‌گیرند. خال‌های روی بدن گرد و سیاه‌رنگ هستند ولی الگوی ویژه‌ای ندارند. نوار سیاه رنگی از گوشه چشم تا دهان امتداد می‌یابد که به «خط اشک» معروف است. این خط با جذب نور خورشید از انعکاس نور جلوگیری می‌کند و با کم کردن زنندگی نور خورشید، درست مانند عینک آفتابی، از چشمان یوزپلنگ محافظت می‌کند. پشت گوش‌ها سیاه‌رنگ و در پایهٔ خود و گوشه‌ها نخودی می‌شود. دم نیز بر روی خود خال‌هایی دارد که در انتها به حلقه‌هایی کم‌وبیش ناکامل می‌رسند. تعداد خال‌های روی بدن هر یوزپلنگ آفریقایی به بیش از سه هزار عدد می‌رسد ولی به دلیل بزرگ‌تر بودن خال‌های یوزپلنگ آسیایی (ایرانی)، تعداد آن کمتر است. رنگ بدن آسیایی‌ها همچنین زرد مایل به قهوه‌ای کمرنگ است در حالی که یوزهای جنوب صحرای آفریقا زرد نخودی هستند. یوزپلنگ ایرانی دارای یالی ضخیم‌تر از همگونهٔ خود در آفریقا است؛ این یال ضخیم به منظور گرم نگهداشتن آن در سرمای شدید زمستان استپهای مرتفع مرکز ایران است. پلنگ هر دو دارای طول بدنی برابر با هم هستند. اگرچه بسیاری از مردم یوز را با پلنگ اشتباه می‌گیرند، اما تفاوت بارز این دو گونه در شکل خال‌هایشان است. در یوز خال‌ها توپر و گرد است، در حالی که خال‌های پلنگ درشت و توخالی و گل مانند است. خط اشک از مشخصات بارز یوز به‌شمار می‌آید و پلنگ این خط را ندارد. فرق دیگر یوزپلنگ با پلنگ این است که یوزپلنگ – برخلاف پلنگ – در پشت گردن یال دارد. از جمله دیگر تفاوت‌های دو گونه می‌توان به لاغرتر بودن یوز نسبت به پلنگ و داشتن سر کوچک‌تر اشاره کرد. یوزها می‌توانند سرعت خود را از حالت ایستاده در کمتر از ۳ ثانیه به بیش از ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت برسانند. به دلیل داشتن ستون فقراتی انعطاف‌پذیر و پاهای بلند و روان، او همچنین می‌تواند پرش‌هایی به طول ۷٬۵ متر انجام دهد. به بیانی، تک تک بخش‌های بدن یوز در ایجاد چنین سرعتی دخالت دارند. پاهای عقبی بلند و نازک هستند و چگونگی اتصال ماهیچه به استخوان در آن‌ها به جانور کمک می‌کند تا به سرعت نیروی شدیدی به عقب وارد آورد. ستون فقرات ماهیچه‌های بسیار نیرومند دارد و همچون فنر فوق‌العاده انعطاف‌پذیری عمل می‌کند که امکان پرش‌های بلند را به جانور می‌دهد. پاهای جلویی (دست‌ها) به شانه متصلند و به جای استخوان ترقوه، ماهیچه آن‌ها را به شانه وصل کرده‌است. چنین چیزی انعطاف بسیاری به یوز داده‌است. از آنجا که پنجه‌ها به صورت کامل درون بدن فرونرفته‌اند، در هنگام سرعت گرفتن به درون خاک می‌روند و توانایی بیشتری به جانور در کنترل مسیر خود می‌دهند. همچنین، دم عامل مهمی در تغییر جهت ناگهانی یوز در هنگامی است که شکار به سرعت مسیرش را عوض می‌کند؛ حالت فنری دم و اتصال آن به ستون فقرات از آن نقشی همچون سکان ساخته‌است. ویرایش دو یوز در کنار هم استپها و علفزارها را انتخاب می‌کنند. در چنین محیط‌هایی است که یوز می‌تواند با سرعت در پی طعمه‌هایش بدود؛ برخلاف جنگل که وجود درختان انبوه نه تنها مانع از حرکت سریع جانور می‌شود که در شب‌ها با انداختن سایه جلوی دید بهترش را می‌گیرد. برخلاف شیرها، آن‌ها در طول روز فعالند و بیشتر وقت شب را به خواب و استراحت می‌گذرانند. در طول روزهای طولانی و گرم در آفریقا، یوزها به سایه درختان یا بالای آن‌ها پناه می‌برند. آن‌ها آنچنان قلمروخواه نیستند و درگیری با یوزهای غریبه بر سر تملک یک قلمرو در آن‌ها کمتر اتفاق می‌افتد. رفتارهای قلمروخواهانه همچون نشان‌گذاری محل توسط پاشیدن ادرار در این جانوران بسیار کمتر و نامتکامل‌تر از پلنگ‌ها و شیرها است. آن‌ها در این هنگام به ندرت از هم دور می‌شوند و بیش از ۵۰ درصد طول روز را در فاصلهٔ کمتر از ۱ متری از هم به سر می‌برند. در این هنگام، اعضای ائتلاف وقت زیادی را برای ارتباط با همدیگر اختصاص می‌دهند و به اقدام به لیس زدن همدیگر و دور کردن خاشاک و کک از بدن هم می‌کنند. یوزی که با پنجه‌هایش کک را شکار می‌کند، آن را می‌خورد. اغلب لیسیده شدن‌ها همراه با صدایی خرخرمانند به نشانهٔ رضایت از سوی یوز دیگر است. در میان اعضای یک ائتلاف، جنگی بر سر قدرت سر نمی‌گیرد چرا که هیچ یوز مسلطی وجود ندارد. از سوی دیگر، پیوندهای ائتلافی میان یوزها اغلب طولانی‌مدت هستند و این به همراه نبود یوز غالب در ائتلاف، دو تفاوت بنیادین چنین گروه‌هایی در میان یوزها و نخستی‌سانان را تشکیل می‌دهد. ویرایش دو یوزپلنگ جوان برادر در حال تمیز کردن یکدیگر پس از خوردن غذایشان، اوکاوانگو دلتا، بوتسوانا. این تصویر نشان‌دهنده برادری، محبت برادرانه، همکاری و کمک متقابل است. پس از خوردن شکار و در هنگام لیس زدن یکدیگر نیز یوزها صدایی پرررر مانند از خود درمی‌آورند. این صدا درست مانند صدای گربهٔ خانگی در هنگام نوازش است، اما با شدتی بالاتر که تا ۶ متر دورتر شنیده می‌شود. تولید صدای پرررر روشی برای نشان دادن دوستی و برادری میان این جانوران است. ویرایش یوز با خفه‌کردن شکار از راه گرفتن گلویش آن را می‌کشد. در پرونده: یوزی در حال شکار ایمپالا اما بودن فرزندان در هنگام شکار فرصت مناسبی به آن‌ها برای یادگیری فن گرفتن طعمه می‌دهد. گاه مادر با به دام انداختن بچه آهوان، آن‌ها را در اختیار فرزندانش می‌گذارد تا با بازی کردن با بچه آهوان و تلاش برای گرفتنش توانایی‌های شکاری خود را بالا برند. پس از آنکه یوز به اندازه کافی به طعمه خود نزدیک شد، جانور با سرعت زیادی به سوی طعمه می‌دود و تلاش می‌کند که آن را نقش بر زمین کند. بسته به وزن طعمه، یوز راهکارهای گوناگونی برای به خاک نشاندنش به کار می‌گیرد. برای طعمه‌های کوچک‌جثه وارد کردن ضربه با پنجهٔ جلو و مختل کردن تعادل طعمه در هنگام فرار کافی است، اما طعمه‌های بزرگ‌تری همچون آهوان بالغ نیاز به حمله از پشت، وارد کردن ضربه به ران و پریدن بر پشت آن دارد. در هر دو صورت، یوز پس از به زمین افتادن طعمه گردن آن را به دندان می‌گیرد تا شکار از خفگی جان سپارد. برخلاف شیر، که دارای پنجه‌هایی قوی برای ضربه کشنده زدن به شکار است، یوزها آنچنان از پنجه‌هایشان برای گرفتن شکار بهره نمی‌برند و تنها آن را خفه می‌کنند. تفاوت دیگر شکار یوز با دیگر گربه‌سانان نیز در قدرت وارده به گردن است؛ در شیرها، ضربهٔ وارده توسط فک به گردن باعث شکستن ستون فقرات گردن می‌شود، حال آنکه دندان‌های یوز توانایی شکست استخوان را ندارند و تنها راه نای را می‌بندند. مردار ندارند و غذای خود را شکار کرده و تازه می‌خورند. سر و صورت آن‌ها پس از خوردن غذا آلوده به خون طعمه می‌شود، از این رو یوزهای در کنار هم دست به لیسیدن همدیگر می‌زنند تا بدن به کلی پاک شود. اگرچه یوز درگرفتن طعمه‌هایش بهتر از دیگر گربه‌سانان عمل می‌کند و در هر دو تلاش، یکی نتیجه می‌دهد، از آنجا که برای به دنبال رفتن شکارش انرژی بسیار زیادی تلف می‌کند، در صورتی که تشخیص دهد تعقیب بی‌فایده‌است آن را متوقف می‌کند. پس از شکار، یوز آن را به منطقه‌ای علفزارمانند می‌کشاند تا از دید مهاجمان پنهان کند. در این هنگام جانور همچون سگ لَه لَه می‌زند تا نفس خود را بازیابد. پس از ۲۰ تا ۳۰ دقیقه، اقدام به خوردن شکار می‌کند و بخش‌های بزرگی از گوشت را یکجا می‌بلعد. عجله یوز در این کار و هشیاری مداومش در هنگام خوردن غذا به دلیل ترسش از آمدن درندگانی چون شیر و کفتار است. آهوان تامسون بالغ و جوان تشکیل می‌دهند. پس از آن‌ها، گوساله‌های گاوهای وحشی، گورخران کم سن و سال و دیگر انواع آهوان از جمله طعمه‌های یوزهای ساکن آفریقا هستند. قوچ و میش عمده‌ترین شکار یوزپلنگ ایرانی را تشکیل می‌دهند و کل، بز، جبیر و آهوی ایرانی نیز در رتبه‌های بعدی قرار دارند. این جانوران گاه اقدام به گرفتن خرگوش نیز می‌کنند، اگرچه خرگوش انرژی آنچنانی در اختیارشان نمی‌گذارد. بررسی‌ها نشان داده‌اند که یوزهای ایرانی قوچ‌ها، کل‌ها و آهوان نر (معمولاً مسن‌تر) را بیشتر ترجیح می‌دهند چرا که نسبت به جوان‌ترها تحرک کمتری دارند و وزنشان نیز بیشتر است. ویرایش توله یوز در آفریقای جنوبی چنین نرخ بالای مرگ و میری از دیدگاه فرگشتی باعث می‌شود که سن باروری جانور در طول زمان رو به سوی کمتر شدن برود تا شانس بیشتری برای ادامه بقای گونه پدید آید. در حقیقت، یوزها به نسبت دیگر گربه‌سانان هم‌جثهٔ خود در سن‌های پایین‌تری بالغ می‌شوند. هفت تا چهارده روز پیش از آنکه یوز ماده آمادهٔ جفت‌گیری شود ادرارش بوی ویژه‌ای به خود می‌گیرد که به نرها این پیام را می‌رساند که ماده به زودی آمادهٔ پذیرش نر است. دورهٔ زمان موسوم به فحلی در یوزها ۱ هفته طول می‌کشد. اگر در این هنگام ماده باردار نشد، ۱۰ روز دیگر دوباره وارد دورهٔ فحلی می‌شود؛ در غیر این صورت، توله‌هایش را ۳ ماه دیگر به دنیا می‌آورد. تعداد بچه‌های به دنیا آمده میان ۴ تا ۶ توله در هر زایمان است اما میانگین تعداد توله‌ها در پانزدهمین روز تولد ۳٫۷–۳٫۵ است. پیش از زایمان، یوز ماده یک ناحیه یا کنام مناسب را که معمولاً علفزار بلندی در یک ناحیهٔ مرطوب است، انتخاب کرده و توله‌های ۲۵۰ تا ۳۰۰ گرمیش را در آنجا می‌زاید. در حالت طبیعی، یوزهای ماده‌ای که فرزندان خود را از دست داده باشند در دورهٔ زمانی ۳ هفته پس از آن اقدام به بارداری دوباره می‌کنند. از آنجا که مدت زمان میان از دست دادن فرزند و پذیرش بارداری یک ماده به نسبت کم است، این پرسش پدید می‌آید که آیا یوزهای نر حاضر می‌شوند تا با کشتن فرزندان یک ماده، خود به فرصت جفت‌گیری با ماده مورد نظر دست یابند؟ اگرچه این وضعیت در تعدادی از نخستیان، جوندگان و گوشتخوارانی چون شیر وجود دارد، تاکنون نمونهٔ موثقی از این رفتار در یوزها گزارش نشده‌است. توله‌یوزها تا ۱۸ ماهگی و هنگامی که به صورت تقریبی اندازه مادرشان شوند در کنار او می‌مانند. توله‌های رها شده اغلب از گرسنگی یا شکار شدن توسط مهاجمان می‌میرند، اما آن‌هایی که سن بالاتری داشته باشند (بیشتر از ۶ ماه) می‌توانند این فرصت را پیدا کنند که توسط خانوادهٔ دیگری به «فرزندخواندگی» گرفته شوند. در این هنگام، آن‌ها به همراه توله‌های ماده‌ای دیگر به تغذیه از شکار آن ماده می‌پردازند ولی به دلیل سن بالاتر شیری از آن ماده نمی‌نوشند. به دلیل مرگ و میر بالای توله‌ها، در عمل تنها تعداد محدودی مادهٔ باتجربه می‌توانند توله‌هایشان را به سن‌های بالا و استقلال برسانند و دیگر ماده‌ها شاید در طول زندگی خود حتی یک توله را نیز به بلوغ نرسانند. از این رو، یوز در میان دیگر گربه‌سانان از این نظر که بقای گونه وابسته به تعداد بسیار کمی ماده‌است، استثنایی به‌شمار می‌رود. به مادرانی از این دست، «اَبَرمادر» می‌گویند. در یک بررسی از یوزهای جنوب‌شرقی سرنگتی مشخص شد که کمینه ۱۰ درصد همه یوزهای بالغ آن جمعیت محلی از یک اَبَرمادر به نام «اِلِنور» بوده‌اند. آن‌ها از ۱۴ تا ۱۶ ماه پس از تولد تحت مراقبت مادر قرار دارند و یوز ماده به جز هنگام شکار لحظه‌ای آن‌ها را تنها نمی‌گذارد. نرها در مراقبت والدینی نوزادان هیچ دخالتی ندارند. بچه‌ها همیشه در حال بازی با یکدیگر بوده و مهارت‌های شکار را با طعمه‌های زنده‌ای که مادر به کنام بازمی‌گرداند فرا می‌گیرند، هر چند این توله‌ها همچنان در شکار طعمه آماتور باقی می‌مانند. یوزهای جوان در سنین بعد از نوجوانی و در هنگام جدا شدن از مادر به مدت شش ماه به جهت ایمن بودن از خطرات احتمالی با هم باقی می‌مانند. اما پس از این دوره خواهرها گروه را ترک کرده اما برادرها به زندگی در کنار هم ادامه می‌دهند. تخمینی برای میانگین طول عمر آن‌ها در طبیعت در دست نیست اما یوزهای در اسارت گاه تا بیشتر از ۱۰ سال زندگی می‌کنند. بیشترین طول عمر یک یوز در باغ‌وحش ۱۵ سال و ۷ ماه بوده‌است. ویرایش یوزپلنگ‌ها در مناطق وسیع و علفزارها زندگی می‌کنند؛ جایی که می‌توانند در هنگام شکار خود را در میان علفزارها پنهان کنند و تا حد ممکن به طعمه نزدیک شوند. آفریقا و بخش‌های گسترده‌ای از آسیا زندگی می‌کردند. در آفریقا، این جانوران از دماغه آگولاس تا دریای مدیترانه یافت می‌شدند. در آسیا نیز، فلسطین، سوریه، بخش‌های شمالی شبه‌جزیره عربستان، عراق، ایران، جنوب ترکمنستان، افغانستان و بلوچستان از جمله زیستگاه‌های یوز به‌شمار می‌رفتند. در گذشته در آسیای جنوب‌شرقی، یوزها را می‌شد در سند، پنجاب، غرب بنگال، مرکز هند، فلات دکن و به گمانی میسور یافت. البته یوزها هیچ‌گاه در شمال گنگ و شرق بنگال دیده نشدند. مهاراجههای هندی از آفریقا برای شکارشان یوز وارد می‌کردند. تا سال ۱۹۴۸ دیگر هیچ مورد معتبری از دیده شدن این جانور گزارش نشد تا آنکه هند در سال ۱۹۵۲ یوز را در خاک خود منقرض‌شده اعلام کرد. آرامکو کشته شدند و نسل این جانور برای همیشه در آن منطقه منقرض شد. ۱۹۴۹ نیز واپسین سالی در کویت بود که گزارشی از دیده شدن یوز مخابره می‌شد. دهه ۱۹۶۰ اما به دلیل کشته شدن تعدادی از گله‌های یوزهای ساکن شبه‌جزیره سینا و فعالیت‌های نظامی ارتش مصر در منطقه، ارتباط جغرافیایی گستره یوز آسیایی و آفریقایی برای همیشه قطع شد. پارک ملی نایروبی بزرگترین جمعیت یوزهای آفریقا را در خود جای داده باشد. در آفریقای سیاه، مناطق اصلی تجمع آن‌ها در تانزانیا و کنیا است. در جنوب، نامیبیا، بوتسوانا، زیمبابوه و زامبیا نیز جمعیت‌های به نسبت زیادی از این‌گونه دارند. بر خلاف آفریقای جنوبی و اتیوپی که جمعیت‌های تندرست و پرشماری از یوز را جای داده‌اند، منطقه ساحل و سودان به‌طور تقریبی همه جمعیت یوز خود را از دست داده‌اند. تعداد اندکی یوز شمال‌غربی نیز در مناطق کوهستانی الجزایر زندگی می‌کنند. ایران، گستره‌ای از بمپور در بلوچستان تا طبس، پارک ملی گلستان در خراسان، منطقه حفاظت شده خوش ییلاق، پارک ملی توران و پارک ملی کویر (سمنان)، نفت شاه در باختران، منطقه حفاظت شده موته در اصفهان، تمام مناطق یزد، منطقه بهرام گور فارس، حاجی‌آباد در بندرعباس و پارک ملی خبر روچون و راور در کرمان در سال‌های قبل از زیستگاه‌های یوز آسیایی به‌شمار می‌آمدند. در سال‌های اخیر یوز فقط در مناطق نایبندانِ طبس، بافق، دره انجیر و کالمند در استان یزد، ذخیره‌گاه زیست‌کره توران و پارک ملی کویر در سمنان، میاندشت در خراسان شمالی و بجستان در خراسان رضوی مشاهده شده‌است. از جمله دیگر مناطق حفاظت‌شده‌ای که به تازگی در آن‌ها یوزپلنگ شناسایی شده می‌توان به منطقه حفاظت شده درونه در شهرستان بردسکن اشاره کرد که در آن با کمک دوربین‌های تله‌ای در خرداد سال ۱۳۹۱ یک قلاده یوز دیده شد. ویرایش باغ‌وحش‌های بسیاری در جهان برنامه‌هایی برای حفاظت از نسل یوزپلنگ در دست اجرا دارند. اما امروزه زیرگونهٔ آسیایی آن‌ها رو به سوی انقراض دارد و در مقایسه با سال ۱۹۰۰ که نزدیک به ۱۰۰٬۰۰۰ یوز در آفریقا زندگی می‌کردند، امروزه ۹۰ درصد از جمعیت زیرگونهٔ آفریقایی کم شده‌است. برآورد می‌شود که هم‌اکنون تنها کمتر از ۱۰٬۰۰۰ یوز در سراسر جهان در حیات وحش باقی‌مانده باشند. IUCN وضعیت بقای گونهٔ یوز را در حالت آسیب‌پذیر طبقه‌بندی کرده‌است. این وضعیت تنها یک رتبه با در معرض خطر فاصله دارد که به معنای احتمال انقراض جانور در کوتاه‌مدت است. ویرایش شیر و کفتار خالدار از جمله دشمنان طبیعی یوز هستند. آن‌ها توله‌های یوز را شکار کرده و می‌خورند. اگرچه مادر در هنگام نزدیک شدن این دو جانور به توله‌هایش تلاش می‌کند که با آن‌ها درافتاده و مانع کشته‌شدن فرزندانش شود، اما در بیشتر موارد – به ویژه در هنگام برخورد با شیرهای نر – این تلاش کاری از پیش نمی‌برد و توله‌ها کشته می‌شوند. در کل، نزدیک ۸۰ درصد همه توله‌های کشته‌شده توسط درندگان به دست شیرها کشته می‌شوند، ۱۲ درصد توسط کفتارهای خالدار و باقی توسط درندگانی چون پلنگ، دیگر یوزها، سگ وحشی آفریقایی و پرندگان شکاری. گرگ، انواع گربه وحشی همانند سیاهگوش، شغال، روباه و البته کفتار راه راه را می‌توان از رقیبان طبیعی یوز برشمرد. ویرایش تصویری از یک یوزپلنگ در غروب آفتاب، کشور بوتسوانا انقراض قرار گرفته‌اند. از جمله این موارد می‌توان به نابودی زیستگاه اشاره کرد که در اثر افزایش فعالیت‌های انسانی و نیاز به زمین بیشتر برای کشاورزی و صنعت و راه‌کشی است. از سوی دیگر، گله‌های سم‌داران ساکن در این زیست‌گاه‌ها توسط انسان‌ها تهدید می‌شوند و افزایش تفنگ‌های شکاری میان مردم آفریقا باعث کاهش شدید طعمه‌های یوزهای این قاره شده‌است. نابودی زیستگاه باعث راندن یوزها از یک ناحیه به ناحیهٔ دیگر نمی‌شود بلکه یوزهای ناحیهٔ نابودشده را برای همیشه منقرض می‌کند. برای نمونه، یوزهای فلات ایران به دلیل نابود شدن زیستگاه‌هایشان به آن ناحیه پناه نبرده‌اند بلکه واپسین یوزهایی هستند که از هزاران سال پیش در آن منطقه زندگی می‌کنند. در ایران، بیش از ۴۰ درصد یوزهای کشته‌شده توسط عوامل انسانی به دلیل برخورد با خودروهای عبوری در بزرگراه‌ها و جاده‌ها از پای درآمده‌اند. تروفه نیز عامل دیگری در کاهش جمعیت این جانوران بوده‌است. بنا به گزارش سایتس، میان سال‌های ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۹ هر ساله ۸۷ یوز زنده و ۱۰۱ پوست کنده‌شده از شکارچیان غیرقانونی و دلالان جانوران باارزش در آفریقا توقیف می‌شد. این تعداد بسی کمتر از میزان واقعی کشتار یوزها در گوشه و کنار این قاره‌است، چرا که برای نمونه، کشاورزان در زیمبابوه اجازه دارند تا یوزهای «مزاحم» را بکشند یا شکار تفریحی آن‌ها آزاد است. البته شکار محدود یوزها برای پوستشان روشی است که امروزه در کشورهایی چون نامیبیا اجرا می‌شود تا صاحبان زمین‌های خصوصی وسیع را ترغیب کند تا به نگهداری از یوزها بپردازند. ویرایش تنوع ژنتیکی در میان آن‌ها است. درون‌زایی به دلیل ارتباط کمتر دسته‌های یوز جداشده از هم توسط فعالیت‌های انسانی خود عامل مهمی در کم شدن تنوع ژنتیکی در این جانوران بوده‌است. بررسی‌ها بر روی اسپرم یوزهای نر ساکن آفریقا نشان می‌دهد که ۷۱ درصد اسپرم‌ها از دید ریخت‌شناسانه ناعادی بوده‌اند و توانایی بارورسازی نداشتند. تنها ۱ درصد ژن‌های یک یوز با یوز دیگر فرق دارند، این در حالی است که این میزان برای دیگر گربه‌ها ۲۱ و برای انسان‌ها ۳۲ درصد است. به باور دانشمندان، یک گلوگاه جمعیت عظیم یا در حالت دیگر چندین گلوگاه جمعیت کوچکتر در پایان دوره پلیستوسن در ۱۰٬۰۰۰ سال پیش برای این جانوران رخ داده‌است. بررسی‌ها بر روی دی‌ان‌ای میتوکندریایی این جانوران نشان می‌دهد که چنین اتفاقی میان ۶٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ سال پیش رخ داده و باعث هم‌مانندگی شدید در این‌گونه شده‌است. آمریکای شمالی نتیجهٔ آنچنان مثبتی نداشته‌است. ویرایش کنشگران و مقامات ایرانی تلاش‌هایی برای نجات نسل واپسین یوزهای آسیایی موجود ترتیب داده‌اند. لقاح مصنوعی اقدام به بارور کردن یوزهای ماده می‌کنند. در این روش، نخست با برانگیختن جنسی ماده توسط نرها، او را متمایل به وارد شدن به دوره پذیرش می‌کنند و سپس لقاح مصنوعی انجام می‌شود. با کمک این روش تاکنون تعدادی توله‌یوز در آفریقا و آمریکای شمالی به دنیا آورده شده‌اند. این یوزها پس از مدتی به طبیعت وحشی معرفی شده و در مناطق حفاظت‌شده آفریقا رها می‌شوند. نتیجهٔ این روش البته در مواردی بسیار موفقیت‌آمیز بوده‌است؛ برای نمونه در یک مورد، ۶ یوز آزاد شده در سال ۱۹۸۴ در منطقهٔ حفاظت‌شده پارک ملی پیلانزبرگ در آفریقای جنوبی در طی ۱ سال از هنگام رها شدن، جمعیتشان به ۱۷ عدد رسید. نبود جمعیت‌های محلی شیر و کفتارهای خالدار در این افزایش شدید جمعیت تأثیر داشته‌اند. دربارهٔ طبیعت نامحدود (حصارکشی نشده) اما یوزهای معرفی‌شده کمترین شانس بقا ندارند و نمی‌توانند در برابر شیر و کفتار مقاومت کنند. از این رو، توله‌یوزهایی که از دست قاچاقچیان رهایی می‌یابند تا همیشه در مراکز نگهداری یوزها می‌مانند و نمی‌توانند به حیات وحش بازگردانده شوند. ویرایش کوشکی (راست) و دلبر (چپ) دو یوزپلنگ آسیایی در ایران که در شرایط نیمه اسارت نگه‌داری می‌شوند. اداره محیط زیست ایران برای پاسداری از آن‌ها پروژه‌ای به نام «پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی» را در سال ۲۰۰۱ میلادی راه‌اندازی کرد. در این راستا، نزدیک به ۸۰ دوربین عکس‌برداری حساس به حرکت در گوشه و کنار دشت کویر کارگذاشته شده‌اند تا به نظارت بر یوزها و جمعیتشان بپردازند. به گفته هومن جوکار، زیست‌شناس حیات وحش ایرانی، این یوزها امروزه بسیار کم‌تعداد و کمیاب شده‌اند و بافق شد. تعدادی افراد غیرمحلی (بنا به گفتهٔ محلی‌ها مأموران شهربانی قدیم) با چوب به مادر و توله‌هایش حمله کردند، مادر موفق شد از این مهلکه جان سالم به در ببرد، اما توله‌ها اسیر دست انسان‌ها شدند. دو توله زیر ضربات چوب جان خود را از دست دادند و توله دیگر زخمی و ضرب خورده با کمک مردم با تماس با حفاظت محیط زیست بافق و مأموران حفاظت از محیط زیست آن شهرستان نجات یافت. این توله که بعدها ماریتا نام گرفت به پارک پردیسان تهران منتقل شد و بعد از ۹ سال اسارت، در سال ۸۲ به دلیل عفونت ریوی جان باخت. علاقه‌مندان به یوز آسیایی روز نهم شهریور (سالروز نجات ماریتا) را روز «حفاظت از یوزپلنگ ایرانی» نامیدند و در مراسمی یک روزه یوز آسیایی را به عنوان نماد و میراث طبیعی ایرانیان معرفی کردند. که به ایران در حفاظت از این جانور کمیاب یاری می‌رساند، یوزهای ایران بر «لبهٔ تیغ» قرار دارند. به گفته او، عکس‌های گرفته‌شده از یوزهای ایرانی جانورانی لاغر و نحیف را به تصویر می‌کشند که بی‌گمان تعدادی از آن‌ها تاکنون مرده‌اند. چنین مسئله‌ای یافتن تعداد دقیق یوزهای ایرانی را با مشکل روبرو کرده‌است و هنوز شمار یوزهای ساکن در ایران مشخص نیست. بافق باعث تخریب زیستگاه‌های یوز شده‌است که از درون منطقه حفاظت شده بافق می‌گذرد. علت تصادفات زیاد یوزها آن است، که آن‌ها از منطقه‌ای به منطقه دیگر مهاجرت می‌کنند و در سر راه از جاده‌ها می‌گذرند و اگر یک یوز تصادف کند، دیگر یوزها گرد وی جمع می‌شوند. برای جلوگیری از تصادف، برنامه‌ای در دست است تا دور جاده‌ها حصار کشیده شود و زیرگذرهایی برای عبور یوزها احداث گردد. البته یک خطر دیگر دام‌هایی هستند که در مناطق حفاظت شده حضور دارند و سگ‌های گله یوز را تهدید می‌کنند. طبق این گزارش، در سال ۹۲ از ۲۰ قلاده یوز تصویربرداری شده، ۷ مورد آن ماده، معادل ۳۵ درصد جمعیت، ماده بوده‌است. در سال‌های ۹۳ و ۹۴ تنها ۴ یوز ماده در میان ۲۳ یوز تصویربرداری شده، ثبت شده‌است، که دو موردش تلف شده‌است. به گفته وی، از سال ۹۳ به بعد یوز ماده تنها در زیستگاه‌های شمالی، در توران و میاندشت، تصویربرداری شده و در زیستگاه‌های جنوبی، در استان یزد، هیچ یوز ماده‌ای رؤیت نشده‌است. البته یک علت این مشکل آن است که محل نصب دوربین‌ها بر اساس ردی که نرها برجا می‌گذارند تعیین می‌شود و ماده‌ها کمتر در برابر دوربین‌ها ظاهر می‌شوند. از سوی دیگر هومن جوکار، مدیر ملی پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، گزارش می‌دهد که ۵۰ تا ۷۰ قلاده یوز آسیایی در حیات وحش ایران ثبت شده‌است که ده درصد آن در آریز بافق زندگی می‌کند. جوکار می‌گوید یوزها در هفت استان کشور شامل سمنان، یزد، کرمان، اصفهان، خراسان جنوبی، خراسان شمالی و خراسان رضوی زیست می‌کنند که فقط در مناطق حفاظت شده قابل سرشماری و ثبت می‌باشند، اما درمناطق آزاد کشور آمار دقیقی وجود ندارد. سازمان ملل متحد در ایران، طی حدود چهارده سال همکاری آن سازمان با کشور ایران در مورد پروژه حمایت از یوزپلنگ ایرانی در دو فاز کمکهای مالی سازمان ملل برای کمک به پروزه حفظ یوز ایرانی پرداخت شده‌است. به گفته وی، در حال حاضر روند انقراض یوزپلنگ ایرانی متوقف شده و اوضاع بهتری نسبت به گذشته دارد. ویرایش یوزی تربیت‌شده به عنوان هدیه برای شاه تبس برده می‌شود. تصویر بازسازی‌شده مربوط به ۱۷۰۰ پیش از میلاد. هزاره سوم پیش از میلاد در میان‌رودان بر می‌گردد. مُهری از این دوران، یوزی را در کنار انسانی به تصویر می‌کشد در حالی که قلاده‌ای بر گردن و پوشینه‌ای بر سر دارد. در آرامگاه‌ها و نیایشگاه‌های مصری نمونه‌های بی‌نظیری از تصاویر این جانوران دیده می‌شود. با آنکه بهره‌گیری از یوزها در مصر به دودمان سوم بازمی‌گردد، بسیاری از نقاشی‌های دودمان‌های هجدهم و نوزدهم آن‌ها را آنگونه به تصویر می‌کشند که گویی از دیدگاه علاقهٔ مردمان بهشان رقیبانی برای سگها در شکار بودند. مردمان مینوسی این جانوران را از مصر به سرزمین کرت وارد می‌کردند. مصر سفلی، خدای مافدت به شکل یوزی بود که مورد پرستش قرار می‌گرفت و نمادی از پادشاهی به‌شمار می‌آمد. در دوره فرعونها نیز یوزهای تربیت‌شده همراهان نزدیک پادشاهان بودند و به صورت نمادین از تاج و تخت دفاع می‌کردند. تعداد بی‌شماری تندیس و تصویر از یوزها در آرامگاه‌های مصری، از جمله آرامگاه توت‌انخ‌آمون، یافت شده‌اند. در دید مصریان باستان، یوز می‌توانست روح شاه درگذشته را به سرعت به جهان پس از مرگ برساند. شکارگاه اکبر شاه در هند ۱۶۰۲ گفته می‌شد وی در یک زمان ۱۰۰۰ یوز داشته که از آن‌ها برای شکار استفاده می‌کرده آن‌ها در اسارت اقدام به جفت‌گیری نمی‌کنند. در خاطرات جهانگیر، پسر اکبر بزرگ، امپراتور گورکانی آمده‌است که اکبر تعداد زیادی یوز داشت که هیچ‌کدام از نرها با ماده‌ها نمی‌آمیختند. از میان هزاران یوز اکبر، تنها یک نر با ماده‌ای آمیخت و «این بسیار عجیب بود». اکبر آنچنان مشتاق دیدن آمیختن دو یوز با هم بود که تعدادی از آن‌ها را رها در قصر آزاد گذاشته بود «اما دریغ از رسیدن به آرزویش.» دربارهٔ علاقهٔ اکبر به یوزها در تاریخ آمده‌است که او ۳۰۰۰ یوز برای شکار پرورش داده بود. یوزها در حالی که چشم‌بند به چشم داشتند در جلوی شاه به محوطه‌ای پر از آهو برده می‌شدند و پس از بازکردن چشم‌بندشان، به سرعت به سوی طعمه می‌دویده، آن را شکار می‌کردند. چنگیزخان مغول و شارلمانی نیز تعداد زیادی یوز نگه می‌داشتند. آن‌ها جانور را در جلوی تعدادی آهو آزاد می‌کردند و یوز پس از برداشته شدن چشم‌بندش به سرعت اقدام به دنبال کردن آهو و شکارش می‌کرد. ویرایش درگاه پستانداران درگاه جانوران ویرایش Acinonyx jubatus, IUCN Red List of Threatened Species Version 2012.2 2012 «یوزپلنگ روباتیک رکورد شکست + عکس». افکارنیوز. . را بررسی کنید (کمک) . A Concise Pahlavi Dictionary, s.v. “yōz”. , . ، . . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . . «مشاهده یک قلاده یوزپلنگ آسیایی در بردسکن». واحد مرکزی خبر. . بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ فوریه ۲۰۱۳. , . , . , . , . , . «جاده‌ها، عامل بیش از چهل درصد یوزهای کشته شده در ایران». انجمن یوزپلنگ ایرانی. . بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۳. , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . , . ). «به یاد ماریتا». همشهری آنلاین. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۳. «روز ملی یوزپلنگ ایرانی، به یاد "ماریتا». دویچه وله فارسی. . بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۳. , . ). «چند یوزپلنگ در ایران زندگی می‌کنند؟». بی‌بی‌سی فارسی. «پایان نخستین پایش جمعیت یوزپلنگ آسیایی». دیده‌بان محیط زیست و حیات وحش ایران. . [۱] تعداد یوزپلنگ‌های ایران چقدر است؟ وضعیت بحرانی یوزپلنگ ایرانی وضعیت بحرانی یوزپلنگ ایرانی جمعیت یوزهای ایرانی چقدر است؟ فقط دو یوزپلنگ ماده در ایران باقی مانده‌است، خبرگزاری مهر تعداد یوزپلنگ آسیایی در ایران به ۵۰ تا ۷۰ قلاده رسید، خبرگزاری تسنیم گزارش/ یوز ایرانی یک گام از انقراض فاصله گرفت گزارش/ یوز ایرانی یک گام از انقراض فاصله گرفت , . , Cheetah conservation fund 2013 , . ویرایش «یوزپلنگ آسیایی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۳. . The University of Chicago Press. ISBN . (۴۰): ۱۱–۱۴. . New York: Taplinger Pub. Co. ISBN . Science. (5757): 73–77. doi:10.1126/science.1122277. PMID 16400146. . Minneapolis: Carolrhoda Books. ISBN . National Geographic. The National Geographic Society. ignored (help) ویرایش در پروژه‌های خواهر پرونده‌های مرتبط در ویکی‌انبار گونهٔ در ویکی‌گونه مؤسسه حفاظت از یوز پلنگ CCF در کشور نامیبیا انجمن یوز پلنگ ایرانی در ایران جشنوارهٔ روز حفاظت از یوزپلنگ آسیایی دردسرهای یوزپلنگ ایرانی، تصاویری از یوز ایرانی، دویچه وله فارسی گربه‌ایان زیرخانــــواده‌ها ســــــــــــــــــــــــــــــــــرده‌هاگونـــه‌ها گربه‌ایانکوچک ثابت‌پنجه‌ها سیاه‌گوش‌ها سیاه‌گوش گربه‌ها گربه کوهی چینی گربه گربه جنگلی گربه پالاس گربه شنی گربه پاسیاه گربه وحشی پلنگچه‌ها گربه پانتانال کولوکولو گربه جفروی کودکود گربه کوهی آند گربه پامپا پلنگچه ببرک مارگای یوزگربه‌ها یوزگربه وشق‌ها وشق کانادایی وشق اوراسیایی وشق ایبری گربه دم‌کوتاه پلنگ‌گربه‌ها گربه مرمری گربه خلیجی گربه طلایی آسیایی پلنگ‌گربه‌های آسیایی گربه پلنگی گربه ایریوموته گربه سرپخ گربه خال‌زنگاری گربه ماهیگیر گربه‌های طلایی آفریقایی گربه طلایی آفریقایی شیرهای کوهی شیر کوهی جگواروندی پلنگیان پلنگ‌مانندها شیر جگوار پلنگ ببر پلنگ‌های برفی پلنگ برفی نوگربه‌ها پلنگ ابری پلنگ ابری سوندا گوشت‌خوارسانان زیرراسته‌هاخانواده‌هاگربه‌سانان گربه‌ایان  • کفتاران  • خدنگان  • زَبّادان  • زبادهای نخلی آفریقایی  • زبادمانندهای ماداگاسکار سگ‌وارانسگ‌سانان  • خرسان  • خرسکیان  • راسویان  • گَندراسویان  • گرازان دریایی  • سرخ‌پاندایان  • فک‌های گوش‌دار  • فک‌های بی‌گوش داده‌های کتابخانه‌ایLCCN: sh85022857 GND: 4193010-1 BNF: cb159931426 (داده‌ها) NDL: 00573108 جانوران زندهمهره‌دارانپستاندارانآرمادیلو آلپاکا آهو اسب انسان باندیکوت ببر بز کوهی بز وحشی بونوبو بوزینه بید حلزونی پلنگ جبیر جگوار جوجه‌تیغی خدنگ خرس تنبل خرس خر خفاش خوک خاکی راسو راسوی کیسه‌دار راکون روباه پرنده روباه رودک زباد سگ آبی سگ سگ وحشی آسیایی سمور آبی سمور سنجاب سیاه‌گوش شامپانزه شاه‌روباه شتر دوکوهانه شتر یک‌کوهانه شترچه شغال شوکا شیببر شیر دریایی شیر کوهی شیر شیطان تاسمانی صاریغ صاریغ ویرجینیایی عنتر دم‌کوتاه غُرم غژگاو فک فوسا فیل قاطر قوچ کانگورو کانگوروی درختی کرگدن کفتار کل کوآلا گاومیش گراز دریایی گراز گربه شنی گربه ماهیگیر گربه وحشی گربه گرگ تاسمانی گرگ خاکستری گرگ گندراسو گواناکو گورخر گورکن گوریل گوزن شمالی لاما لمور مرال میمون نامبت نهنگ نوک‌اردکی والابی وامبت ول جوندگان: آکوچی آگوتی بیدستر کوهی بیدستر پاکاراناها پاکا تشی چینچیلا خرگوش صحرایی خرگوش خرگوش آفریقایی خرگوش صخره‌ای خرموش صخره‌ای لائوس خوکچه هندی دندان‌هشتی راسوی اهلی سگ دشتی سنجاب دم‌پولکی سنجابک درختی شرقی شانه‌موش موش موش زمستان‌خواب درختی موش ستاره‌پوزه موش شبگرد موش کور موش بیور موش خاردار شرقی موش صحرایی موش کور آفریقایی موش نیزار موش‌های دوپا موش‌های کور موش‌های کیسه‌دار همستر هامستر دم‌دراز همسترهای دم‌کوتاه هوتیا پرندگانآبچلیک آب‌شکاف ابیا اردک اسکوا آق‌ناز اکراس آلباتروس آلوچه‌خورک الیکایی آنقوت باز باسترک باسترک دشتی بالابان بال‌لاکی بحری بلبل خرما بلبل بلدرچین بوتیمار بوجانگا بوقلمون پاشلک پی‌پت پرستو پرستوک دریایی پری‌شاهرخ پشه‌خوار پنگوئن پیغو ترمتای تلیله تنجه توکان تیهو جغد جغد قهوه‌ای جیجاق جیرفتی چاخ‌لق چارخو چرخ‌ریسک چک چکاوک چکچک چلچله بیابانی چلچله دمگاه‌سفید چلچله شنی چلچله کوهی چنگر چوب‌پا حواصیل خروس خروس کولی خوتکا دارخزک دارکوب دبدومک دراج درنا دلیجه دم‌جنبانک دم‌جنبانک زرد غربی دم‌چتری دم‌سرخ دودو دیوارخزک زاغ زاغی زردپره زنبورخوار زنگوله‌بال زیرآبروک سار سارگپه سبزقبا سرحنایی سسک سلیم سلیم خرچنگ‌خوار سنقر سنگ‌چشم سنگ‌چشم خاکستری بزرگ سهره سیاه‌خروس سهره سینه‌سرخ شاه‌بوف شاهین شبان‌فریب شبگرد مصری شبگرد شترمرغ شهباز شهدخوار صدف‌خوار طاووس طاووسک طرقه باز طوطی عروس هلندی عقاب غاز کلاغ غواص فاخته فلامینگو فنچ فندق‌شکن قار قرقاول قرقی قره‌ناز قمری قناری قو کاسکو کاکایی کاکل‌سیاه کبک کبوتر کبوتر تاجدار کرکس کشیم کفچه‌نوک کلاغ کمرکولی کودن‌ کورکور کوکر کوکو کیوی گاوچرانک گلاریول گلوآبی گنجشک گیلار گیلانشاه لاچین لک‌لک نیل لک‌لک لیکوی معمولی لیل مارگردن مرغ مرغ راز افریقایی مرغ ریگ مرغ سقا مرغ طوفان مرغ عشق مرغ ماهیخوار مرغ مگس مرغ مینا مرغ نوروزی مرغ نی‌نواز مردابی مرغابی مگس‌گیر خالدار نوک‌شاخ میش‌مرغ مرغ مینا میوه‌خور نوک‌خنجری هدهد هما هوبره یاکریم یلوه خزندگانآفتاب‌پرست ایگوآنا تمساح تمساح پوزه‏‌باریک گنگی سوسمار سوسمار پل‌دماغی گاندو لاک‌پشت آبی لاک‌پشت مار مارمولک دوزیستانوزغ قورباغه سمندر سمندر آبی سمندر کرمی آبزیان مهره‌داراردک‌ماهی اسب دریایی پرنده‌ماهی سفره‌ماهی سگ‌ماهی شیرماهی کوسه گاوکوسه گربه‌ماهی مارماهی ماهی دهان‌گردماهی گراز دریایی بی‌مهرگانبندپایانشش‌پایان: دم‌چنگال، پادُم، بی‌شاخک حشرات: آبدزدک آخوندک آسیابک بند بید لباس بید کاغذ پروانه پشه جیرجیرک خر خاکی خرمگس زنبور زنجره ساس سنجاقک سوسری سوسک شپش شپشک شپشک زهار شته کک گوشخیزک مگس مگس بادخور ملخ مورچه موریانه هزارپا سخت‌پوستان: آرتمیا پاروپا خرچنگ آب شیرین شاه‌میگو خرچنگ دافنی سپرمیگو شاه‌میگو شپشک‌ماهی کریل کشتی‌چسب میگو گیره‌داران: عنکبوت دریایی، خرچنگ نعل‌اسبی عنکبوتیان: عقرب عنکبوت پادراز عنکبوت کنه هیره عنکبوت‌ شتری عنکبوت شلاقی بسیارپایان: خردپا کوتوله‌پا لب‌پا هزارپایی شاخهٔ کیسه‌تنان (مرجانیان): اوبلیا ایروکانجی دریا چتر دریایی زنبور دریایی شقایق دریایی عروس دریایی عروس ساقدار دریایی فیزالیا قلم دریایی مرجان بادبزنی مرجان دریایی هیدر خارپوستان: آفتاب‌گردان دریایی توتیای دریایی خارپوست دریایی خیار دریایی زنبق دریایی ستاره دریایی ستاره شکننده ستاره سبدی سکه دریایی مینای دریایی نرم‌تنان: بس‌صدفی بی‌صدفی پروانه دریایی تک‌پاره‌صدفی حلزون دوکفه حلزون سیب خاره‌چسب دوکفه‌ای سپرپا سرپاور (هشت‌پا، ده‌پا) شکم‌پا صدف چروک صدف مروارید گوش‌ماهی گهواره دریایی لیسه لیسه دریایی ناوپا کرم‌ها: کرم پهن کرم حلقوی (از جمله: زالو) کرم لوله‌ای (از جمله: آسکاریس) اسفنجیان: اسفنج آهکی اسفنج دریایی چنداسفنجی سخت‌اسفنج آب‌دزدک دریایی آتش‌تن سالپ لاله دریایی https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=یوزپلنگ&oldid=25493656» رده‌ها: سیاهه قرمز IUCN از گونه‌های آسیب‌پذیریوزپلنگپستانداران آسیاپستانداران آسیای جنوب غربیپستانداران آفریقاپستانداران آفریقای سیاهپستانداران توصیف‌شده در ۱۷۷۵ (میلادی)پستانداران صحرای غربیثابت‌پنجهثابت‌پنجه‌هاجانداران پدیدآمده در پلیستوسنجانوران بزرگ آفریقاجانوران توصیف‌شده در ۱۷۷۵ (میلادی)جانوران صحرازیاگان جنوب آفریقازیاگان شرق آفریقاسرده‌های تک‌نمونه پستاندارانگربه‌سانان آفریقاگوشت‌خوارسانان آفریقاخطاهای یادکرد: تاریخمقاله‌هایی که تجمیع ارجاع در آن‌ها ممنوع استمقاله‌های برگزیدهمقاله‌ها با ریزقالب «گونه»مقالات دارای جعبه اطلاعاتمقاله‌های دارای واژگان به زبان انگلیسیمقاله‌های دارای واژگان به زبان غیر فارسیمقاله‌های دارای واژگان به زبان هندیصفحه‌های دارای ارجاع با پارامتر پشتیبانی‌نشدهمقاله‌های دارای مستنداتمقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های LCCNمقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های GNDمقاله‌های ویکی‌پدیا همراه شناسه‌های BNF بحثمشارکت‌هاایجاد حساب کاربریورود مقالهبحث خواندنویرایشنمایش تاریخچه صفحهٔ اصلیرویدادهای کنونیمقالهٔ تصادفیکمک مالی تغییرات اخیرویکی‌نویس شوید!راهنماتماس با ویکی‌پدیا ایجاد کتابدریافت به‌صورت PDFنسخهٔ قابل چاپ ویکی‌انبارویکی‌گونه پیوندها به این صفحهتغییرات مرتبطبارگذاری پروندهصفحه‌های ویژهپیوند پایداراطلاعات صفحهآیتم ویکی‌دادهیادکرد پیوند این مقاله AfrikaansአማርኛAragonésÆngliscالعربيةمصرىAsturianuАварAzərbaycancaتۆرکجهБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)‎Българскиभोजपुरीবাংলাབོད་ཡིགBrezhonegBosanskiCatalàCebuanoᏣᎳᎩCorsuČeštinaСловѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟDanskDeutschDolnoserbskiΕλληνικάEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraSuomiFøroysktFrançaisNordfriiskGaeilgeGàidhligGalegoAvañe'ẽગુજરાતી客家語/Hak-kâ-ngîעבריתहिन्दीHrvatskiHornjoserbsceMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaIdoÍslenskaItaliano日本語ქართულიTaqbaylitҚазақшаಕನ್ನಡ한국어KurdîКыргызчаLatinaLëtzebuergeschLimburgsLietuviųLatgaļuLatviešuОлык марийМакедонскиമലയാളംМонголमराठीBahasa Melayuမြန်မာဘာသာNāhuatlNederlandsNorsk nynorskNorskSesotho sa LeboaDiné bizaadOccitanଓଡ଼ିଆਪੰਜਾਬੀPolskiپنجابیPortuguêsRomânăРусскийSicilianuScotsسنڌيSrpskohrvatski / српскохрватскиSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaChiShonaSoomaaligaShqipСрпски / srpskiSvenskaKiswahiliதமிழ்తెలుగుไทยTürkmençeTagalogTürkçeТыва дылУдмуртУкраїнськаاردوOʻzbekcha/ўзбекчаTiếng ViệtWalonWinarayWolofმარგალური中文Bân-lâm-gú粵語 ویرایش پیوندها مجوز Creative Commons Attribution/Share-Alike در دسترس است؛ برای جزئیات بیشتر شرایط استفاده را بخوانید. ویکی‌پدیا® علامتی تجاری متعلق به سازمان غیرانتفاعی بنیاد ویکی‌مدیا است. سیاست محرمانگی دربارهٔ ویکی‌پدیا تکذیب‌نامه‌ها توسعه‌دهندگان اظهارنامهٔ کوکی نمای تلفن همراه

بررسی طرح قانون خدمت وظیفه عمومی در کمیسیون امنیت ملی
Posted on Thursday January 01, 1970

افکار نیوز-2 دقيقه پيش

آلمان هم میانجی بین ایران و آمریکا شد
Posted on Thursday January 01, 1970

مثلث آنلاین-7 دقيقه پيش

جرمی هانت: ایران درباره هر اقدامی در قبال آمریکا فکر کند!
Posted on Thursday January 01, 1970

خبرگزاری برنا-10 دقيقه پيش

«زدا» غیرقانونی سرپرست است
Posted on Thursday January 01, 1970

مشرق نیوز-10 دقيقه پيش

برنی‌سندرز: رژیم قاتل سعودی باید با ایران سر میز مذاکره بنشیند
Posted on Thursday January 01, 1970

اقتصاد نیوز-12 دقيقه پيش

سرمربی فوتبال بانوان: حجاب انگیزه ورزشکاران را بیشتر می کند
Posted on Thursday January 01, 1970

افکار نیوز-3 دقيقه پيش

برگزاری بازی ذوب آهن و النصر در هاله‌ای از ابهام!
Posted on Thursday January 01, 1970

مشرق نیوز-4 دقيقه پيش

حلقه مفقوده کهکشانی‌ها+ عکس
Posted on Thursday January 01, 1970

افکار نیوز-10 دقيقه پيش

اولتیماتوم سرمربی پرسپولیسی به باشگاه فولاد
Posted on Thursday January 01, 1970

ورزش 11-11 دقيقه پيش

لیست خروجی زیدان مشخص شد
Posted on Thursday January 01, 1970

مشرق نیوز-13 دقيقه پيش

مهمترین اخبار 8 ساعت گذشته؛ از دور زدن پرسپولیس تا صید قلعه‌نویی از تبریز
Posted on Thursday January 01, 1970

ورزش 11-15 دقيقه پيش

گره معاون رییس جمهور و صالحی امیری بر فرش المپیک توکیو
Posted on Thursday January 01, 1970

خبرگزاری مهر-21 دقيقه پيش

رکوردهایی که لیگ هجدهم جابه‌جا شد
Posted on Thursday January 01, 1970

مشرق نیوز-26 دقيقه پيش

هافبک خارجی به باشگاه پرسپولیس رفت + عکس
Posted on Thursday January 01, 1970

ورزش 11-30 دقيقه پيش

افشاگری تازه درباره خولیو ولاسکو!
Posted on Thursday January 01, 1970

شریان-31 دقيقه پيش

تصویر ثابت

پربازدیدترین مطالب

کد پربازدیدترین