تلویزیون ایران فردا ویکی پدیا
نسخهٔ پایداری است که در بررسی شده‌است. ، ایران (ابهام‌زدایی) را ببینید. مختصات: شمالی شرقیشمالی شرقی32; 54 ایران، پرشیا سرود ملی: سرود ملی جمهوری اسلامی ایران پایتخت(و بزرگترین شهر)تهران شمالی شرقیشمالی شرقی35.683; 51.417 زبان رسمی فارسی حکومت جمهوری اسلامی (حاکمیت دینی)   • رهبر • رئیس‌جمهور معاون اول • رئیس مجلس • رئیس قوهٔ قضائیه • رئیس مجمع تشخیص • رئیس مجلس خبرگان • دبیر شورای نگهبان سید علی خامنه‌ایحسن روحانیاسحاق جهانگیریعلی لاریجانیصادق لاریجانیسید محمود هاشمی شاهرودیاحمد جنتی  قوه مقننه مجلس شورای اسلامی مجلس علیا شورای نگهبان اولین تمدن‌های ایرانی شناخته‌شده (تمدن نیا-عیلام، کاسیان، تپه سیلک و…) -اعلام پیروزی انقلابروز جمهوری اسلامی سال ۵۰۰۰ ق.مسقوط دودمان پهلوی۲۲ بهمن ۱۳۵۷۱۲ فروردین ۱۳۵۸ مساحت هفدهم) آب‌ها (٪) جمعیت تا بیش از ۸۰ میلیون در سال ۱۳۹۵ (هجدهم) تراکم جمعیت ۲‏ (صد و شصت و دوم) تولید ناخالص داخلی ۲۰۱۳ م.) دلار (سی و دوم) دلار (صد و دوم) جینی (۲۰۰۸ م.)   شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۳ م.) 0.742 () (هفتاد و سوم) واحد پول تومان (IRR) منطقه زمانی یوتی‌سی ۳:۳۰+ ساعت جهانی+۳:۳۰) DST) یوتی‌سی ۴:۳۰+ (ساعت جهانی) نوع تقویم هجری خورشیدی جهت رانندگی دامنه اینترنتی ir. پیش‌شماره تلفنی برق اختلاف پتانسیل ولت بسامد هرتز ( تلفظ ·، به معنی: آریاییان) کشوری در جنوب غربی آسیا و در منطقه خاورمیانه با ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلومتر مربع وسعت (هجدهم درجهان) و بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۵ دارای ۷۹٬۹۲۶٬۲۷۰ نفر جمعیت (هجدهم درجهان) است. جمهوری آذربایجان، ارمنستان و ترکمنستان، از شرق با افغانستان و پاکستان و از غرب با ترکیه و عراق همسایه است و همچنین از شمال به دریای خزر (کاسپین) و از جنوب به خلیج فارس و دریای عمان محدود می‌شود، که دو منطقهٔ نخست از مناطق مهم استخراج نفت و گاز در جهان هستند. تهران است. ایران یک قدرت متوسط و منطقه‌ای مهم در خاورمیانه است که به‌خاطر ذخایر بزرگ سوخت فسیلی‌اش که شامل بزرگترین میدان گاز طبیعی در جهان و چهارمین ذخایر نفتی بزرگ کشف و تأیید شده می‌شود، نفوذ و نقش قابل توجهی در امنیت بین‌المللی انرژی‏ داشته و صنعت نفت، پتروشیمی و گاز طبیعی در ایران پیشتاز است. همچنین ایران میراث فرهنگی غنی دارد که بخشی از آن به عنوان ۱۹ میراث جهانی در یونسکو ثبت شده‌است که به عنوان چهارمین رتبه در آسیا و ۱۲مین رتبه در جهان است. ایران به واسطهٔ قرار گرفتن در منطقهٔ میانی اوراسیا موقعیتی راهبردی دارد. سازمان ملل متحد، سازمان اکو، جنبش عدم تعهد، سازمان کنفرانس اسلامی و اوپک است. سیستم سیاسی کنونی ایران بر اساس قانون اساسی ۱۳۵۷ (۱۹۷۹) بنا شده‌است که ترکیبی از یک دموکراسی نیابتی (دموکراسی پارلمانی یا مجلسی) با یک حاکمیت دینی است که فقهای اسلامی تحت یک مفهوم رهبری برتر‏ (رهبر ایران) بر آن حکمرانی می‌کنند. پیش از سال ۱۳۵۷ نظام ایران سکولار بود و با انقلاب ۱۳۵۷ اسلام، دین رسمی و مذهب آن تشیّع گشت. حکومت مشروطه سلطنتی دودمان پهلوی در ایران با انقلاب ۱۳۵۷ سرنگون شده و نظام جمهوری اسلامی جایگزین شد. این نظام حکومتی در قانون اساسی مصوّب ۱۳۵۸ (و بازنگری ۱۳۶۸) تشریح شده‌است. مقام رهبری در ایران بالاترین جایگاه رسمی است که از سال ۱۳۶۸ تاکنون در اختیار سید علی خامنه‌ای قرار دارد. چندگانگی فرهنگیست که از گروه‌های زبانی و نژادی بسیاری تشکیل شده‌است که به‌طور رسمی اکثریت شیعه هستند. بسیاری از ایرانیان به زبان‌های فارسی، ترکی آذربایجانی، کردی، لری، بلوچی، گیلکی، تالشی و عربی عراقی صحبت می‌کنند اما زبان رسمی در ایران زبان فارسی است. ایران به عنوان یک سرزمین و یک ملت، پیشینه‌ای کهن دارد و یکی از تاریخی‌ترین کشورهای جهان به‌شمار می‌رود. نام‌های ایران نام‌های ایران بوده‌است. واژهٔ ایران (به پارسی باستان: «اَئیریَه‌نا»، به پارسی میانه: ، تلفظ با یای مجهول)، و برگرفته از کلمه «آریانام خَشَترام» و به معنای «سرزمین آریاییان» است که در گذر زمان به ایران تبدیل شده‌است. آریاییان سرزمین خود را یا یعنی «مساکن آریاییان» می‌خواندند و بعدها که دارای حکومت و پادشاهی شدند میهنشان را یعنی «پادشاهی ایرانیان» خواندند. این نام بعدها و «ایران شَهر» شده که «ایران» کوتاه‌شده همین نام است. اوستایی، پارسی باستان و سانسکریت به ترتیب به شکل‌های «اَئیریه»، «آریه»، و «اَریه» به کار رفته‌است. همچنین در زبان سانسکریت «اریه» به معنی سَروَر و مهتر و «آریکه» به معنی مَردِ شایستهٔ بزرگداشت و حرمت است و آریایی به زبان اوستایی «ائیرین» و به زبان پهلوی و پارسی دری «ایر» خوانده می‌شود. (برگرفته از پارس) می‌نامیدند و در دیگر زبان‌های اروپایی هم تلفظ‌های مختلف این واژه (Persia در انگلیسی و Perse در فرانسوی) رایج شده بود. دولت رضاشاه در سال ۱۳۱۳ ش به دولت‌های خارجی اعلام کرد که از این پس فقط از نام «ایران» (Iran) در اشاره به این کشور استفاده شود. این تصمیم مورد اعتراض گروهی از سیاست‌مداران و پژوهشگران قرار گرفت که معتقد بودند این کار موجب شکاف بین پیشینه تاریخی کشور با ایران امروز می‌شود. در نهایت محمدرضا پهلوی در سال ۱۹۵۹ اعلام کرد که هر دو نام قابل استفاده است. نقشه ایران و گستره حکومتی سلسله‌های مختلف از هخامنشیان تا جمهوری اسلامی. در این نقشه حکومت‌های محلی ذکر نشده‌اند. همچنین هنگامی که سرزمین کنونی ایران بخشی از یک امپراتوری خارجی بوده در این نقشه ثبت نشده‌است. به عنوان مثال وقتی ایران زیر حکومت سلوکیان، خلافت اسلامی و مغول بوده‌است. قدیمیترین انیمیشن دنیا که نزدیک به ۵ هزار سال قدمت دارد در شهر سوخته کشف شده‌است. تاریخ ایران، تاریخ شاهنشاهی ایران، تاریخ ایران باستان، تاریخ ایران پیش از آریایی‌ها و تاریخ ایران پس از اسلام تاریخ ایران پیش از آریایی‌ها انواع انسان در ایران از دوره دیرینه‌سنگی دارد. ابزارهای متعلق به فرهنگ الدوایی و آشولی در ایران یافته شده‌اند. در دوران میان‌سنگی بقایای انسان‌های نئاندرتال نیز در ایران به ویژه در زاگرس پیدا شده‌است. انسان خردمند در حدود ۴۰ هزار سال پیش وارد ایران شد. آثار مربوط به دوره نوسنگی در اطراف کرمانشاه، خرم‌آباد، مرودشت، سنگ نگاره‌های تیمره گلپایگان، کاشان و هفشجان یافت شده‌است. فرهنگ ابزارسازی این دوره تیغه و ریزتیغه برادوستی است. آثار دوره بعدی فراپارینه سنگی در غرب زاگرس و شمال البرز بدست آمده که فرهنگ زرزی خوانده می‌شود. تپه سیلک، تمدن اورارتو، کاسی‌ها، تمدن تپه گیان، شهر سوخته و ایلامیان از تمدن‌ها و حکومت‌های باستانی ایران پیش از دوران مادها هستند. تمدن جیرُفت در استان کرمان در نزدیکی جیرفت و هلیل‌رود قرار داشته‌است. این تمدن مربوط به ۷۰۰۰ سال پیش (پیش از تمدن بین‌النهرین) است؛ و به این روش به عنوان کهن‌ترین تمدن خاور شناخته می‌شود که در دشت خوش آب و هوا و حاصلخیز هلیل‌رود سکنی داشته‌اند. در این محل چند لوح گلی یافت شده که به خطی هندسی روی آن‌ها مطالبی نوشته شده‌است. با اینکه این لوح‌ها هنوز رمزگشایی نشده‌اند ولی در کل می‌توانند روایت‌گر آن باشند که این مردم سازنده خط و زبان بوده‌اند نه سومریان. پیش از این پنداشته می‌شد نخستین مخترعین خط، در آغاز سومریان (۳۶۰۰ پ. م) و سپس ساکنان نواحی جنوبی میان‌رودان و تمدن ایلام در خوزستان باشند. شهر سوخته بقایای شهری باستانی دارای تمدن است که بین شهرهای زابل و زاهدان واقع شده‌است. این شهر در ۳۲۰۰ سال پیش از میلاد پایه‌گذاری شده و مردم این شهر در چهار دوره بین سال‌های ۳۲۰۰ تا ۱۸۰۰ پیش از میلاد در آن سکونت داشته‌اند. به باور برخی باستان‌شناسان این شهر را باید کهن‌ترین شهر جهان دانست چرا که معدود شهرهای پیش از آن، از نظر امکانات و اصول شهرنشینی با آن قابل مقایسه نیستند. ایلامیان یکی از اقوام سرزمین کنونی ایران بودند که از ۳۲۰۰ تا ۶۴۰ پیش از میلاد، بر بخش بزرگی از مناطق جنوب غربی فلات ایران فرمانروایی می‌کردند. تمدن ایلام یکی از کهن‌ترین تمدن‌های جهان است. ایلام باستان از سواحل خلیج فارس تا جنوب دریاچه ارومیه را شامل می‌شد. مادها، هخامنشیان، سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان ماد قومی هندواروپایی و مرتبط با پارسها بود که در سده ۱۷ پیش از میلاد در سرزمینی که بعدها به نام ماد شناخته شد نشیمن گزید. بر پایه برخی منابع مادها میان سده‌های ۹ تا ۷ پیش از میلاد حکومتی یکپارچه برای سرزمین‌های مادی تشکیل ندادند همچنین آنچه از متون آشوری - که اسنادی معاصر با دوران مادها هستند - برمی‌آید، آن است که مادها از سدهٔ نهم تا هفتم پ.م. نتوانسته بودند چنان پیش‌رفتی بیابند که سبب هم‌گرایی و یک پارچگی و سازمان‌یافتگی قبایل و طوایف پراکندهٔ ماد بر محور یک رهبر و فرمانروای برتر و یگانه - که بتوان وی را پادشاه کل سرزمین‌های مادنشین نامید؛ آن گونه که هردوت «دیوکس» را چنین می‌نماید - شده باشد. پس از مادها، هخامنشیان بودند. پهناوری پادشاهی هخامنشیان (۵۵۹–۳۳۰ پیش از میلاد) هخامنشیان دودمانی از قوم پارس بودند و تبار خود را به «هخامنش» می‌رساندند که سرکردهٔ طایفه پاسارگاد از طایفه‌های پارسیان بوده‌است. هخامنشیان نخست پادشاهان بومی پارس و سپس انشان بودند ولی با شکستی که کوروش بزرگ بر ایشتوویگو واپسین پادشاه ماد وارد ساخت و سپس فتح لیدیه و بابل پادشاهی هخامنشیان تبدیل به شاهنشاهی بزرگی شد. از این رو کوروش بزرگ را بنیانگذار شاهنشاهی هخامنشی می‌دانند. به قدرت رسیدن پارسی‌ها و سلسله هخامنشی یکی از رویدادهای مهم تاریخ گذشته‌است. اینان دولتی بنیان نهادند که بخش بزرگی از جهان را تحت تسلط خود درآورد. شاهنشاهی هخامنشی را نخستین امپراتوری تاریخ جهان می‌دانند. هخامنشیان ۲۲۰ سال (از ۵۵۰ پیش از میلاد تا ۳۳۰ پیش از میلاد) بر بخش بزرگی از جهان شناخته شده آن روز از رود سند تا دانوب در اروپا و از آسیای میانه تا شمال شرقی آفریقا فرمان راندند. شاهنشاهی هخامنشی به دست اسکندر مقدونی برافتاد. پس از مرگ اسکندر در ۳۲۳ پیش از میلاد فتوحاتش میان سردارانش تقسیم شد و بیشتر متصرفات آسیایی او که ایران هستهٔ آن بود به سلوکوس اول رسید. به این ترتیب ایران تحت حکومت سلوکیان درآمد. سلوکیان میان سال‌های ۳۲ تا ۶۴ پیش از میلاد بر آسیای غربی فرمان می‌راند. پس از مدتی پارتها نفوذ خود را گسترش دادند و سرانجام توانستند عاملی برای نابودی سلوکیان شوند. همبستگی مادها و پارس‌ها (در پلکان شرقی آپادانای تخت جمشید) اشکانیان (۲۵۰ پ. م تا ۲۲۴ م) که از تیره ایرانی پرنی و شاخه‌ای از طوایف وابسته به اتحادیه داهه از عشایر سکاهای حدود باختر بودند، از ایالت پارت که مشتمل بر خراسان امروزی بود برخاستند. نام سرزمین پارت در کتیبه‌های داریوش پَرثَوَه آمده‌است که به زبان پارتی پهلوی می‌شود. چون پارتیان از اهل ایالت پَهلَه بودند، از این جهت در نسبت به آن سرزمین ایشان را پهلوی نیز می‌توان خواند. قبایل پارتی در آغاز با قوم داهه که در خاور دریای مازندران در آمل می‌زیستند در یک جا سکونت داشتند و سپس از آنان جدا شده در ناحیه خراسان مسکن گزیدند. رود فرات تا هندوکش و از کوه‌های قفقاز تا خلیج فارس گسترش یافت. در دوران اشکانی جنگ‌های ایران و روم آغاز شد. حاصل عمده فرمانروایی اشکانیان، رهائی کشور ایران از سلطهٔ همه جانبهٔ یونانی که هدف نابودی ایران گرائی رادر سر می‌پروراند و پاسداشت تمدن ایران از یورشهای ویرانگر طوایف مرزهای شرقی و نیز، پاسداشت تمامیت ایران در برابر تجاوز خزنده روم به سوی خاور بود. در هر سه مورد، مساعی آنان اهمیت قابل ملاحظه‌ای برای تاریخ ایران داشت اما جنگ‌های فرساینده با روم عامل عمده‌ای در ایجاد ناخرسندی میان طبقات جامعه شد. ساسانیان خاندان شاهنشاهی ایرانی است که از سال ۲۲۴ تا ۶۵۱ میلادی بر ایران فرمانروایی کردند؛ بنیان این شاهنشاهی یکپارچه را «اردشیر» (یا ؛ از «ارت»: مقدس، و «خشتره»: شهریار) بنا کرد. شاهنشاهان ساسانی که ریشه‌شان از استان پارس بود، بر پهنه بزرگی از آسیای باختری چیرگی یافته، گستره فرمانروایی خود؛ کشور ایران (به پهلوی کتیبه‌ای          ) را برای نخستین بار پس از هخامنشیان، یکپارچه ساخته و زیر فرمان تنها یک دولت شاهنشاهی آوردند. پایتخت ایران در این دوره، شهر تیسفون در نزدیکی بغداد در عراق امروزی بود. تاریخ ایران ایران پیش از تاریخ دوران دیرینه‌سنگی ایران تمدن‌های پیش از تمدن ایلام‏ نیا-ایلامی عیلام منائیان ماد سکاها هخامنشیان سلوکیان اشکانیان ساسانیان خلافت راشدین امویان خلافت عباسیان طاهریان زیاریان صفاریان آل بویه سامانیان غزنویان سلجوقیان خوارزمشاهیان ایلخانان چوپانیان مظفریان جلایریان سربداران تیموریان قراقویونلو تیموریان۱۴۰۵–۱۵۰۷ آق‌قویونلو مرعشیان صفویان هوتکیان افشاریان زندیان افشاریان۱۷۵۰–۱۷۹۶ قاجاریان دودمان پهلوی دولت موقت ایران جمهوری اسلامی   گاهشمار تاریخ ایران تاریخ اقتصاد ایران تاریخ آموزش در ایران تاریخ نظامی ایران تاریخ دریانوردی ایران عمر بن خطاب، به تصرف سپاه اسلام درآمد و به مدت حدود ۱۵۰ سال قسمت‌های گسترده‌ای از آن بخشی از خلافت اسلامی شد، البته در طول این دوره نیز حکومت‌های ایرانی کوچک و اغلب در شمال ایران نیز وجود داشتند. پس از خلفای چهارگانه، خلافت به امویان منتقل شد و در ابتدای قرن دوم عباسیان به کمک ابومسلم خراسانی و ایرانیان همیار او (سیاه جامگان)، خلافت را به دست آوردند اما منصور دوانیقی، خلیفه دوم عباسیان، ابومسلم را کشت. بعدها قیام‌هایی از جمله خیزش المقنع نیز علیه عباسیان صورت گرفت که سرکوب شد. طاهریان و تاریخ نیشابور حملهٔ اعراب بودند. در اوایل سده سوم، طاهر بن حسین، یکی از سرداران مأمون عباسی از طرف او امیر خراسان شد و به دلیل آن که عدم اطاعت خود را از مأمون اعلام کرد، اولین حکومت مستقل ایرانی پس از اسلام در ایران تشکیل شد و حکومت او به طاهریان معروف شد. در زمان طاهریان نیشابور به پایتختی برگزیده شد. طاهریان در جنگ با خوارج در شرق ایران به پیروزی دست یافتند و سرزمین‌های دیگری مانند سیستان و قسمتی از ماوراءالنهر را به تصرف درآوردند و نظم و امنیت را در مرزها بر قرار کردند. گفته می‌شود که در زمان حکومت طاهریان، به جهت اهمیت دادن آنان به کشاورزی و عمران و آبادی، کشاورزان به آسودگی زندگی می‌کردند. در زمان طاهریان قیامهای بابک و مازیار که به ترتیب در آذربایجان و طبرستان (مازندران) رخ داد باعث شد که آن‌ها از توجه به شرق ایران بازدارد. به همین دلیل خوارج دست به شورش زدند. آخرین امیر طاهری محمد بن طاهر نیز فردی مقتدر نبود. در نتیجه حکومت طاهریان رو به ضعف نهاد و سرانجام در میانه‌های سده سوم هجری به دست یعقوب لیث سرنگون شد. صفاریان زَرَنگ بود. یعقوب لیث نخستین امیر این خانواده بود که دولت مستقل اسلامی صفاریان را بنیاد نهاد. لیث سه پسر داشت بنامهای یعقوب و عمر و علی، هر سه پسران لیث حکومت کردند اما دورهٔ حکومتشان چندان نپایید. سامانیان خراسان، هیرکان، مکران، سیستان، خوارزم و کرمان حکومت کردند و باعث رشد و شکوفایی زبان پارسی دری شدند. زیاریان دیلمی از نواحی دیلمستان یا همان گیلان بودند که توانستند به حکومت ایران غربی برسند. دیلمی به نام آل زیار (۳۲۰ ه‍. ق) و آل بویه که هر دو از گیلان برخاسته‌اند نواحی مرکزی و غربی ایران و پارس را از تصرف خلفا آزاد کردند. دیلمی نام قوم و گویشی در منطقه کوهستانی دیلمستان بود. دیلمیان سخت نیرو گرفتند و مدت ۱۲۷ سال حکومت راندند و چون خلفا در برابر آن‌ها چاره‌ای جز تسلیم ندیدند حکومت بغداد را به آن‌ها واگذاشتند و خود به عنوان خلیفگی و احترامات ظاهری قناعت کردند. در واقع، پس از حکومت نیمه مستقل طاهریان و پس از صفاریان و در ایام امارت امرای سامانی در ماوراءالنهر، خانواده‌هایی از مازندران و سپس گیلان توانستند بر قسمت عمده ایران غربی، یعنی از خراسان تا بغداد تسلط یابند. حکومت این خانواده‌ها به نام دیلمیان شهرت یافته‌است. بوییان دیلمیان و شیعهٔ ایران پس از اسلام است که در بخش مرکزی و غربی و جنوبی ایران و عراق فرمانروایی می‌کردند. سرزمین بوییان دیلمستان بود. در متون تاریخی تا حدود قرن هفتم و هشتم سرزمینی که امروز گیلان می‌نامند در گذشته با نام سرزمین دیلم یا همان دیلمستان و نواحی مازندران امروزی نیز طبرستان نامیده می‌شد. غزنویان نظامی و اسلامی بود. دولت غزنوی خاستگاه نژادی و پایگاه ملی خاصی نداشت، اما به عنوان مروج و ناشر اسلام مورد توجه و تأیید خلافت عباسی بود. زبان رسمی این حکومت فارسی بود. شهرت این حکومت در جهان، بیشتر به خاطر فتوحاتی است که در هندوستان انجام داده‌است. غزنین آغاز نمودند به غزنویان نامدار شدند. بنیانگذار این دودمان کسی به نام سلطان محمود غزنوی بود. پدران او بردگان ترکی بودند که در زمان سامانیان خریداری شده و برای این دودمان ایرانی خدمت می‌کردند. کار ایشان کم‌کم گرفت و به شهریاری هم رسیدند. نام‌آورترین شهریاران این دودمان سلطان محمود و پسرش سلطان مسعود بودند. پس از سلطان مسعود این دودمان رو به ناتوانی گذارد و چندی پستر حوزهٔ فرمانروای‌اش به بخش‌هایی از هندوستان و افغانستان کنونی محدود شد. حکومت غزنویان هند از نظر هنردوستی و توجه به شاعران پارسی سرا از اهمیت بالایی برخوردار است. سامانیان یکی از سپه سالاران ترک به نام الب‌تکین کوشید با همدستی عده‌ای دیگر، یکی از اعضای خاندان سامانی به نام نصربن عبدالملک بن نوح را به حکومت برساند اما نتوانست و پسر عموی وی یعنی منصور بن نوح به جای وی بر تخت نشست. پس از این ماجرا البتکین راهی شهر غزنه در افغانستان شد و در آنجا حکومت را بر دست گرفت. سلجوقیان کتیبه نقش رستم غزهای ترکمان بودند که در دوران سامانی در اطراف دریاچه خوارزم (آرال)، سیردریا و آمودریا می‌زیستند. اسلام رو آورده بودند، پس از ریاست سلجوق بن دقاق، نام سلاجقه را به خود گرفتند و به سامانیان در مبارزه با دشمنانشان بسیار کمک کردند. پسر سلجوق بنام میکاییل که پس از مرگ او ریاست این طایفه را بعهده داشت، چندین حکم جهاد برای مبارزه با (به قول مورخین) کفار صادر کرد. یبغو، چغری و طغرل. این قبیله که یک‌بار در زمان سلجوق بن دُقاق به دره سیحون کوچ کرده بودند، بار دگر پس از مرگ سلجوق به سرکردگی سه پسر زاده‌اش به نزدیکی پایتخت سامانیان کوچ کردند. اما سامانیان از نزدیکی این طایفه به پایتخت احساس خطر کردند؛ بنابراین سلاجقه بار دگر از روی اجبار بار سفر بسته و به بغرا خان افراسیابی پناه بردند. این حاکم از سر احتیاط، طغرل پسر بزرگ را زندانی کرد؛ ولی طغرل به کمک برادر خود چغری از زندان رهایی پیدا کرد و با طایفه خود به اطراف بخارا کوچ کردند. سلطان محمود او را گرفت و در هند زندانی کرد. از طرف دیگر گروهی از یارانش دست به شورش زدند. خوارزمشاهیان سلجوقیان به سبب استعداد سرشار و کفایتی که از خود نشان داد به زودی مدارج ترقی را طی کرد و به مقامات عالی رسید تا این که سرانجام به امارت خوارزم برگزیده شد. «نوشتکین» صاحب ۹ پسر بود که بزرگ‌ترین آنها، قطب‌الدین محمد نام داشت. پس از «نوشتکین»، فرزندش محمد از جانب برکیارق به ولایت خوارزم رسید «۴۹۱ ق / ۱۰۹۸ م» و سلطان سنجر نیز بعدها او را در آن سمت ابقاء کرد. بدین ترتیب دولت جدیدی بنیانگذاری شد که بیش از هر چیز برآورده و دست پرورده سلجوقیان بود. قطب‌الدین محمد به مدت سی سال تحت قیومیت و اطاعت سلجوقیان امارت کرد. پسرش اتسز هم که پس از او در ۵۲۲ ق / ۱۱۲۸ م به فرمان سنجر امارت خوارزم یافت، از نزدیکان درگاه سلطان سلجوقی بود. هر چند بعدها کدورتی بین وی و سلطان سنجر پدید آمد که به درگیریهای متعددی هم منجر شد، اما تا زمان حیات سلطان سنجر، اتسز نتوانست به توسعه قلمرو خوارزمشاهیان کمک چندانی بکند. چون اتسز پیش از سنجر وفات یافت، پسرش ایل ارسلان «۵۵۱ ق / ۱۱۵۶ م» امیر خوارزم شد. اما در زمان او که سلطان سنجر نیز وفات یافته بود، نزاع داخلی سلجوقیان، امکانی را فراهم آورد تا ایل ارسلان به قسمتی از خراسان «۵۵۸ ق / ۱۱۶۳ م» و ماوراءالنهر «۵۵۳ ق / ۱۱۵۸ م» که هر دو در آن ایام دچار فترت بودند، دست یابد و به این ترتیب نزدیک به پانزده سال به عنوان خوارزمشاه حکومت کند. ایلخانیان، ایران در دوره مغول و حمله مغول به سلطنت خوارزمشاه چنگیزخان مغول بودند. لشکریان چنگیزخان نخستین بار در سال ۶۱۸ ه‍.ق معادل ۱۲۲۱ میلادی به خراسان حمله نمودند. چنگیزخان سال ۱۲۲۵ میلادی به مغولستان بازگشت و در آنجا درگذشت. سال ۱۲۵۱ م. منگو، خان بزرگ یا قاآن، بر آن شد تا با اعزام برادرانش هولاکو و کوبلای خان (قوبیلای) به ترتیب به ایران و چین پیروزی‌های مغولان را تحکیم و تکمیل کند. هولاکو با فتح ایران سلسله ایلخانیان ایران و قوبیلای با فتح چین سلسله یوان چین را بنیاد گذاردند. ایلخانان یعنی خانان محلی می‌گویند و غرض از این عنوان آن بوده‌است که سمت اطاعت ایلخانان را نسبت به قاآنان می‌رسانند و این احترام همه وقت از طرف ایلخانان ایران رعایت می‌شده‌است. فتح ایران به دست هلاکوخان پیامدهای مهمی چون پایان کار اسماعیلیان و انقراض خلافت عباسیان در پی داشت. ایلخانان در ابتدا دین بودایی داشتند اما به تدریج به اسلام گرویدند. ایلخانان مسلمان خود را سلطان نامیده و نام‌های اسلامی برگزیدند. برگی از کتاب جامی که تاریخ ۱۵۵۳ میلادی کشیده شده، نمونه‌ای از هنر شکوفای دوره تیموریان سربداران در خراسان، چوپانیان در آذربایجان، مرعشیان در مازندران، کیائیان در گیلان، اتابکان لر در لرستان، و قراقویونلو و آق‌قویونلو در غرب و شمال غربی ایران از جمله این حکومت‌های محلی بودند. تیمور گورکانی نیز که در ماوراءالنهر دولتی قدرتمند تشکیل داده بود به ایران لشکر کشید و بخش‌های شمالی ایران برای مدتی در تصرف حکومت تیموریان بود. صفویه دودمانی ایرانی و شیعه بودند که از ۹۰۷ تا ۱۱۳۵ ه‍.ق بر ایران فرمانروایی کردند. بنیانگذار پادشاهی صفوی، شاه اسماعیل یکم است که در تبریز تاجگذاری کرد و آخرین پادشاه راستین صفوی، شاه سلطان حسین است که در سال ۱۱۳۵ از شورشیان افغان شکست خورد. ساسانیان، یک فرمانروایی پادشاهی متمرکز ایرانی توانست بر سراسر ایران آن روزگار فرمانروایی کند. پس از اسلام، چندین پادشاهی ایرانی مانند صفاریان، سامانیان، آل بویه و سربداران ساخته شد، ولی هیچ‌کدام نتوانستند تمام ایران را زیر پوشش خود جای دهند و یکپارچگی میان مردم ایران پدیدآوردند. در این دوره روابط ایران و کشورهای اروپایی به (دلیل) دشمنی امپراتوری عثمانی با صفویان و نیز جریان‌های بازرگانی (به ویژه داد و ستد ابریشم از ایران) گسترش فراوانی یافت. در دوره صفوی (به ویژه نیمه نخست آن) جنگ‌های بسیاری میان ایران با امپراتوری عثمانی در باختر و با ازبکها در خاور کشور رخ داد که شوند (علت) این جنگ‌ها جریان‌های زمینی و دینی بود. سخنرانی محمد مصدق مردم سالاری و نقش ایرانیان در نهضت ملی شدن صنعت نفت راهنمای رسانه را ببینید. نادر شاه رئیس طایفه قرخلو از ایل افشار بود که ابتدا از فرماندهان سپاه صفوی بود. سپس به پادشاهی ایران رسید و بنیانگذار دودمان افشاریه شد. او دوازده سال (از ۱۱۱۴ تا ۱۱۲۶) بر ایران حکومت کرد. پایتخت وی شهر مشهد بود. وی ماوراءالنهر و و هند نیز لشکر کشید اما با مرگ او بیشتر متصرفاتش سر به شورش برداشتند. زندیان را کریم خان زند در سال ۱۱۶۳ ه‍.ق بنیان نهاد و میان فروپاشی افشاریان تا برآمدن قاجار به درازای چهل و شش سال در ایران بر سر کار بودند. کریم خان خود را وکیل الرعایا نامید و از لقب شاه پرهیز کرد. شیراز را پایتخت خود گردانید و در آبادانی آن کوشش نمود. ارگ، بازار، حمام و مسجد وکیل شیراز از کریمخان زند وکیل الرعایا به یادگار مانده‌است. نادر شاه بی‌کفایتی آنان را برای مملکت‌داری آشکار ساخت و عرصه را برای ظهور قدرت‌های جدید مستعد گردانید، خان زند به همراه علی مردان خان بختیاری و ابوالفتح خان بختیاری اتحاد مثلثی تشکیل دادند و کسی را که از طریق مادری از تبار صفویان بود را به نام شاه‌اسماعیل سوم به شاهی برداشتند؛ ولی چون هیچ‌یک از آنان خود را از دیگری کمتر نمی‌شمرد، ناچار به نزاع‌های داخلی روی آوردند. سرانجام کریم خان توانست پس از شانزده سال مبارزه دایمی بر تمامی حریفان خود از جمله محمدحسن خان قاجار و آزاد خان افغان غلبه کند و صفحات مرکزی و شمالی و غربی و جنوبی ایران را در اختیار بگیرد. وی به انگلیسها روی خوش نشان نداد و همواره می‌گفت آن‌ها می‌خواهند ایران را مانند هندوستان کنند. برادر وی، صادق خان، نیز موفق شد در سال ۱۱۸۹ هجری قمری بصره را از حکومت عثمانی منتزع نماید و به این ترتیب، نفاذ اوامر دولت ایران را بر سراسر اروندرود و بحرین و جزایر جنوبی خلیج فارس مسلم گرداند. قاجاریان از حدود سال ۱۱۷۰ تا ۱۳۰۴ ه‍.ش بر ایران فرمان راندند. ایل قاجار یکی از طایفه‌های ترکمان بود که بر اثر یورش مغول از آسیای میانه به ایران آمدند. آنان ابتدا در پیرامون ارمنستان ساکن شدند و در دوران صفویه به سپاه قزلباش حامی صفویان پیوستند. شاه عباس بزرگ یک دسته از آنان را در استرآباد (گرگان) ساکن کرد و حکومت قاجاریه نیز از قاجارهای استرآباد تشکیل یافته‌است. بنیانگذار این سلسله آغامحمد خان است که رسماً در سال ۱۱۷۴ در تهران تاجگذاری کرد و آخرین پادشاه قاجار، احمد شاه است. رضاخان میر پنج با کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ به کمک سید ضیاالدین طباطبایی در سال ۱۳۰۴ احمد شاه را برکنار کرد و رضاشاه پهلوی، جای او را گرفت. دودمان پهلوی پس از انحلال سلسله قاجاربا رأی مجلس شورای ملی بر ایران حکومت کردند. رضاخان میر پنج پس از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ به کمک سید ضیاالدین طباطبایی و به عنوان وزیر جنگ منصوب شد. چندی بعد به مقام ریاست الوزرایی احمد شاه قاجار رسید. مجلس شورای ملی در سال ۱۳۰۴ قاجارها حکومت قاجار را منحل کرد و رضاخان را به عنوان پادشاه ایران انتخاب کرد.] حمله متفقین به ایران در شهریور ۱۳۲۰ رضاشاه از قدرت خلع و از ایران تبعید شده و پسرش محمدرضا شاه پهلوی به جای او به قدرت رسید. در سال ۱۳۳۲ در جریان ملی شدن صنعت نفت، محمدرضاشاه از ایران گریخت اما با کودتای ۲۸ مرداد علیه مصدق، به ایران بازگشت و قدرت خود را تحکیم کرد. او با وقوع انقلاب اسلامی ایران برکنار شد و از این رو آخرین شاه نظام ۲۵۰۰ ساله سلطنتی در ایران به حساب می‌آید. انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷، انقلابی بود که با شرکت اکثر مردم و احزاب اسلام‌گرا، ملی‌گرا، سوسیالیستی، و روشنفکران ایران، نظام پادشاهی این کشور را سرنگون، و پیش‌زمینهٔ روی کار آمدن نظام جمهوری اسلامی در ایران را فراهم کرد. این انقلاب به رهبری خمینی به پیروزی رسید. سلطنت پهلوی با انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ برچیده شد. جمهوری اسلامی ایران حکومت کنونی ایران است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ و در تاریخ ۱۲ فروردین ۱۳۵۸، طی یک همه‌پرسی با رأی ۹۸٫۲٪ درصد از شرکت‌کنندگان تشکیل شد. مجلس خبرگان وظیفه انتخاب رهبری را برعهده دارد و مجمع تشخیص مصلحت نظام ۸ وظیفه بر عهده دارد که یکی از آن‌ها رسیدگی به اختلافات مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان است. در هنگام حکومت جمهوری اسلامی تحریم‌های زیادی گریبان ایران را گرفت. جغرافیای ایران افغانستان و پاکستان؛ در شمال شرقی با ترکمنستان، در بخش میانی شمال با دریای خزر، در شمال غربی با جمهوری آذربایجان و ارمنستان؛ در غرب با ترکیه و عراق؛ و سرانجام در جنوب با آب‌های خلیج فارس و دریای عمان همسایه‌است. ترکمنستان دریای خزر، جمهوری آذربایجان ارمنستان، ترکیه افغانستان عراق    ایران     پاکستان خلیج فارس، دریای عمان کویت تصویربرداری فضایی از ایران پراکندگی ناهمواری‌ها در ایران اترک، دریای خزر و رود ارس، از خاور به کوه‌های هندوکش و کوه‌های باختری دره سند، از باختر به دامنه‌های باختری کوه‌های زاگرس و حوضه آبریز اروندرود و از جنوب به خلیج فارس و دریای عمان محدود می‌شود. دریای خزر و جلگهٔ خوزستان) از جلگه‌های حاصلخیز تشکیل شده‌است. بلندترین کوه ایران دماوند (۵۶۷۱ متر) می‌باشد. از دید جغرافیایی؛ غربی‌ترین شهر ایران کلیساکندی، شرقی‌ترین شهر جالق، شمالی‌ترین شهر پارس‌آباد و جنوبی‌ترین شهر چابهار است. استان‌های ایران دریای خزر سیستان وبلوچستان خراسان رضوی فارس آذربایجانشرقی اصفهان یزد کرمان خراسانجنوبی سمنان هرمزگان خوزستان کردستان مازندران بوشهر لرستان خراسانشمالی گلستان گیلان چهارمحالو بختیاری کهگیلویهو بویراحمد ایلام کرمانشاه مرکزی همدان زنجان قم البرز تهران قزوین اردبیل آذربایجانغربی خلیج فارس دریای عمان براساس آخرین تقسیمات کشور در سال ۱۳۹۳ ایران از ۳۱ استان تشکیل می‌شود. ایالت «آذربایجان»، «خراسان»، «فارس»، و «کرمان و بلوچستان» و ۱۰ ولایت (جدا از ایالات) تقسیم شد. این تقسیمات تا سال ۱۳۱۶ با دگرگونی‌های کوچکی به همین گونه ماند. در سال ۱۳۱۶ با تصویب قانون جدید تقسیمات کشوری، ایران به ۱۰ استان و ۴۹ شهرستان تقسیم شد. به مرور زمان با ایجاد استان‌های جدید، تعداد استان‌های ایران افزایش یافت. برای مدت‌های مدیدی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ایران همچنان دارای ۲۴ استان بود. از سال ۱۳۷۲ به‌ترتیب استان اردبیل، استان قم، استان قزوین، گلستان تشکیل شده، خراسان به سه استان خراسان جنوبی، خراسان شمالی و خراسان رضوی تقسیم شده و در سال ۱۳۸۹ البرز آخرین استانی بود که تاکنون تأسیس شده‌است. کشور وزیر کشور وزارت کشور پایتخت استان استاندار استانداری مرکز استان شهرستان فرماندار فرمانداری (ویژه) مرکز شهرستان بخش بخشدار بخشداری مرکز بخش دهستان دهدار دهداری مرکز دهستان شهر شهردار شهرداری روستا دهیار دهیاری پرجمعیت‌ترین شهرهای ایران ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ تهران مشهد اصفهان کرج شیراز تبریز قم اهواز کرمانشاه ارومیه ۳،۰۰۱،۱۸۴ ۱،۹۶۱،۲۶۰ ۱،۵۹۲،۴۹۲ ۱،۵۶۵،۵۷۲ ۱،۵۵۸،۶۹۳ ۱،۲۰۱،۱۵۸ ۱،۱۸۴،۷۸۸ ۹۴۶،۶۵۱ ۷۳۶،۲۲۴ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰ رشت زاهدان همدان کرمان یزد اردبیل بندرعباس اراک اسلام‌شهر زنجان ۵۸۷،۷۳۰ ۵۵۴،۴۰۶ ۵۳۷،۷۱۸ ۵۲۹،۶۷۳ ۵۲۹،۳۷۴ ۵۲۶،۶۴۸ ۵۲۰،۹۴۴ ۴۴۸،۱۲۹ ۴۳۰،۸۷۱ ۲۲ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶ ۲۷ ۲۸ ۲۹ ۳۰ سنندج قزوین خرم‌آباد گرگان ساری شهریار قدس کاشان ملارد دزفول ۴۰۲،۷۴۸ ۳۷۳،۴۱۶ ۳۵۰،۶۷۶ ۳۰۹،۸۲۰ ۳۰۹،۶۰۷ ۳۰۹،۶۰۵ ۳۰۴،۴۸۷ ۲۸۱،۰۲۷ ۲۶۴،۷۰۹ استان‌های ایرانآذربایجان شرقی آذربایجان غربی اردبیل اصفهان البرز ایلام بوشهر تهران چهارمحال و بختیاری خراسان جنوبی خراسان رضوی خراسان شمالی خوزستان زنجان سمنان سیستان و بلوچستان فارس قزوین قم کردستان کرمان کرمانشاه کهگیلویه و بویراحمد گلستان گیلان لرستان مازندران مرکزی هرمزگان همدان یزد مراکز استان‌های ایرانتهران مشهد اصفهان کرج شیراز تبریز قم اهواز کرمانشاه ارومیه رشت زاهدان همدان قزوین کرمان یزد اردبیل بندرعباس اراک زنجان سنندج خرم‌آباد گرگان ساری بجنورد بوشهر بیرجند ایلام شهرکرد سمنان یاسوج نقشه اقلیمی ایران  معتدل خزری بسیار مرطوب  معتدل خزری  مدیترانه‌ای با باران بهاره  مدیترانه‌ای  کوهستانی سرد  کوهستانی بسیار سرد  نیمه‌بیابانی سرد  نیمه‌بیابانی گرم  بیابانی خشک  بیابانی خشک گرم  خشک ساحلی گرم  خشک ساحلی دمای هوا در زمستان میان گرمترین و سردترین نقطه گاهی به بیش از ۵۰ درجهٔ سانتیگراد می‌رسد. کویر لوت ایران بوده‌است. بارندگی در سطح نیمه‌خشک و خشک است. باران و برف و کاهش دما و در سایر نقاط فقط کاهش دما را به همراه دارد. رشت، ۱۳۸۳) نیز می‌رسد. در نواحی کویری بارش عمدتاً بسیار کم و در حدود ۱۵ میلی‌متر است. بارش نواحی شمال غرب و غرب، دامنه‌های جنوبی البرز و شمال شرق تا حدودی قابل توجه (حدود ۵۰۰ میلی‌متر) می‌باشد. در سایر نقاط میزان بارش از ۲۰۰ میلی‌متر بیشتر نمی‌شود. ایران با مشکلات کم‌آبی دست و پنجه نرم می‌کند. پیش‌بینی می‌شود ایران در سال ۲۰۲۵ در وضعیت تنش آبی قرار بگیرد. شهرکرد در شب به ۳۰- درجه هم می‌رسد، مردم اهواز هوای تابستانی (۵۰ درجه) را تجربه می‌کنند. هوای سواحل شمالی در تابستان گرم و مرطوب و در زمستان معتدل می‌باشد. نواحی شمال غرب و غرب تابستانهای معتدل و زمستان‌های سرد و نواحی جنوبی تابستان‌هایی به شدت گرم و زمستان‌هایی معتدل دارند. مردم ایران سرشماری سال ۱۳۹۵، ایران دارای ۷۹٬۹۲۶٬۲۷۰ نفر جمعیت (هجدهم درجهان) است که شامل ۷۸٬۱۶۶٬۸۲۲ ایرانی، ۱٬۵۸۳٬۹۷۹ افغانستانی، ۳۴٬۵۳۲ عراقی، ۱۴٬۳۲۰ پاکستانی، ۷۱۳ ترکیه‌ای، ۲۰٬۸۴۴ سایر کشورها و ۱۰۵٬۰۶۰ اظهار نشده می‌باشد. در خصوص جمعیت ایران باید توجه کرد که این آمار مربوط به پایان زمان سرشماری در انتهای آبان ماه ۱۳۹۵ است (نه پایان سال ۱۳۹۵)، همچنین حدود یک و نیم تا دو میلیون نفر اتباع غیرمجاز افغانستانی (افغانستانی‌ها در ایران) و ایرانیان خارج از کشور که بین سه تا شش میلیون نفر برآورد می‌شوند، لحاظ نشده‌اند و در برخی مناطق شرقی و جنوبی ایران هم عده زیادی فاقد شناسنامه و مدارک هویتی هستند. براساس نتایج سرشماری سال ۱۳۷۵ دربارهٔ ترکیب قومی ملّت ایران، جمعیت فارس‌ها حدود ۷۳ تا ۷۵ درصد جمعیت ایران است. آمار سرشماری سال ۱۳۷۵ نشان می‌دهد که ۸۲ تا ۸۳ درصد مردم فارسی صحبت می‌کنند و ۸۶/۲ درصد از آن‌ها فقط فارسی را می‌فهمند. ایرانیان در کنسرتی به‌مناسبت نوروز صندوق جمعیت سازمان ملل متحد ۵۱٪ فارسی‌زبان، ۲۴٪ آذربایجانی، ۸٪ گیلک و مازندرانی ۷٪ کرد، ۳٪ عرب، ۲٪ بلوچ، ۲٪ لر، ۲٪ ترکمن و ۱٪ نیز از دیگر اقوام است. ترکیب قومیتی ایران بر اساس داده‌های «کتاب واقعیت‌های جهان سیا» ۶۱٪ فارسی‌زبان، ۱۶٪ آذربایجانی، ۱۰٪ کرد، ۶٪ لر، ۲٪ بلوچ، ۲٪ عرب، ۲٪ ترکمن و ۱٪ از دیگر اقوام است. کتابخانه کنگره به این ترتیب هستند: فارسی‌زبان (۶۵٪)، آذری (۱۶ ٪)، کرد (۷٪)، لر (۶٪)، عرب (۲٪)، بلوچ (۲٪)، ترکمن (۱٪)، گروه‌های ترک‌تبار قبیله‌ای همچون قشقایی (۱٪)، و گروه‌های غیر ایرانی و غیرترک همچون ارمنی، آشوری، و گرجی (کمتر از ۱٪). همچنین زبان فارسی‌زبان مادری حداقل ۶۵٪ جمعیت و زبان دوم بخش بزرگی از ۳۵٪ دیگر است که به آن گویش می‌کنند. مازندرانی، گیلک، تات، لک، تالش، خلج، مندایی (صائبی)، سیستانی و یهودی نیز از دیگر گروه‌های قومی ایران هستند. مواد مخدر مصرف می‌کنند که این بالاترین درصد مصرف مواد مخدر در جهان است. ایران بر اساس برآورد سال ۲۰۰۹ بیش از ۳۲ میلیون کاربر در اینترنت دارد. میزان تراکم جمعیت در استان‌های ایران. مؤسسه مشاوره مدیریتی گالوپ گزارشی از نظرسنجی سال ۲۰۱۳ مبنی بر بررسی وضعیت خشنودی و خوشحالی در بین ۱۳۸ کشور منتشر کرد که بنا به این گزارش، ایران، دومین کشور غمگین جهان است. مجله تجاری فوربز در سال ۲۰۱۳ هم‌زمان با گالوپ، با اشاره به «شاخص رفاه لگاتوم» ایران را از کشورهای بسیار غمگین در کنار سوریه اعلام کرد البته رتبه‌ای در این گزارش به چشم نمی‌خورد. مهرنیوز در ۴ مرداد ۱۳۹۳ (۲۶ ژوئیه ۲۰۱۴) مدعی شد که مجله فوربز ایران را در رتبه یازدهم در نمودار غمگین‌ترین کشورهای دنیا اعلام کرده‌است و با استناد به آن دقت آمارها را زیر سؤال برد البته برای این ادعا منبعی را ارائه نکرد. سال ۱۳۹۴ خبرگزاری‌های داخلی ایران از نظرسنجی سال ۲۰۱۴ موسسه جهانی مدیریتی گالوپ در بین ۱۵۳ هزار نفر از ۱۴۳ کشور جهان خبر دادند که ملت ایران در کنار عراق و کامبوج عصبانی‌ترین مردم در بین این ۱۴۳ کشور بودند. مردم ایران در این نظرسنجی اظهار کردند که رخدادهای منفی زیادی را در زندگی روزمره خود تجربه می‌کنند. ۴۹ درصد از جمعیت کشور برابر سؤال «آیا به‌تازگی عصبانی شده‌اید؟» پاسخ مثبت دادند. سیدحسن چلک، رئیس انجمن مددکاری ایران برابر این موضوع اظهار داشت که فشارها و استرس‌های روزانه مردم ایران باعث وقوع چنین مسئله‌ای شده‌است. شاخص رفاه لگاتوم (که فوربز نیز به آن اشاره کرده بود) رتبه شکوفایی ایران از ۱۴۹ کشور در جهان را رتبه ۱۱۸ اعلام کرد و توضیح داد: کربلا خبر دادند. زبان‌های رایج در ایران اتنولوگ در ایران در مجموع حدود ۷۵ زبان رواج دارد و بزرگ‌ترین گروه‌های زبانی ایران را فارسی، ترکی آذربایجانی، کردی، لری، ترکمنی، گیلکی، مازندرانی، عربی و بلوچی تشکیل می‌دهند. از دیگر زبان‌های رایج در ایران می‌توان به تاتی، تالشی و زبان‌های مرکزی ایران اشاره کرد. زبان‌های ایرانی در خانواده هند و اروپایی است. براساس اصل پانزدهم قانون اساسی ایران کتاب‌های درسی باید با این زبان و خط باشد، ولی استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‌های گروهی و تدریس ادبیات آن‌ها در مدارس آزاد است. زبان انگلیسی هستند و این موضوع می‌تواند برای گردشگران خارجی در این کشور مشکلاتی ایجاد کند. بنابر آمار جهانی، ایران در آموزش زبان انگلیسی بسیار ضعیف کار کرده و پایین‌تر از امارات، ترکیه و قطر جای دارد. حمیدرضا مقدم‌فر، معاون فرهنگی و اجتماعی سپاه پاسداران، از آموزش زبان انگلیسی انتقاد کردند و در نهایت، در سال ۱۳۹۶ آموزش زبان انگلیسی در مدارس ابتدایی ممنوع شد. طبق یک تحلیل، نگرانی حکومت ایران از گسترش زبان انگلیسی میان مردم این کشور، به خاطر احتمال تضعیف پایه‌های ایدئولوژیک نظام جمهوری اسلامی است. جمعیت ایران بر اساس برآورد مرکز آمار در سال ۱۳۹۱ حدود ۷۷ میلیون و ۱۷۶ هزار نفر بوده‌است. رشد جمعیت ایران در حال کاهش است و در سال ۱۳۹۰ به ۱٫۲۹ درصد رسیده‌است. میانگین اندازه خانوارهای ایرانی نیز ۳٫۵۵ نفر است. در سال ۱۳۹۰ ایران هجدهمین کشور پرجمعیت جهان بوده‌است. دین در ایران و بی‌دینی در ایران مهرپرستی مزدیسنا (کیش زرتشت) اسلامی در ایران، کودکان از همان دوران کودکی و حتی در مدارس، آموزه‌های دین اسلام را فرا می‌گیرند؛ این کار «تربیت دینی» نام دارد. مزدک، مانی و مسیحیت پیش از اسلام. در پانصد سال گذشته، پس از تشکیل دولت صفویان همواره تشیع آیین رسمی ایران بوده‌است. بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰از ۷۵٬۱۴۹٬۶۶۹ نفر سرشماری شده در خصوص نوع دین، ۹۹/۳۸ درصد (۷۴٬۶۸۲٬۹۳۸ نفر) مسلمان، ۰/۱۶ درصد (۱۱۷٬۷۰۴ نفر) مسیحی، ۰/۰۱ درصد (۸٬۷۵۶ نفر) کلیمی، ۰/۰۳ درصد (۲۵٬۲۷۱ نفر) زرتشتی، ۰/۰۷ درصد (۴۹٬۱۰۱ نفر) سایر ادیان و ۰/۳۵ درصد (۲۶۵٬۸۹۹ نفر) اظهار نشده ثبت شده‌است. برآوردهای خارجی انجام شده از جمعیت ایران، ۸۹٪ شیعه، ۹٪ سنی و ۲٪ مسیحی، زرتشتی، یهودی، بهائی و پیروان سایر ادیان هستند که با آمارهای رسمی اندکی متفاوت است. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اسلام و مذهب جعفری دوازده امامی دین رسمی است و مذاهب چهارگانه اهل سنت (حنفی، شافعی، حنبلی، مالکی) و شیعیان زیدی نیز به عنوان اقلیت مذهبی قانونی شناخته شده‌اند. همچنین در اصل ۱۳ قانون اساسی، ایرانیان مسیحی، یهودی و زرتشتی به عنوان اقلیت دینی پذیرفته شده‌اند و می‌توانند در حدود قانون بر اساس کیش خود عمل نمایند. امام خمینی ورود زنان بدون حجاب به ادارات دولتی ممنوع شد و درسال ۱۳۶۲ با تصویب قانون مجازات اسلامی در مجلس شورای اسلامی ایران عدم رعایت حجاب در معابر عمومی موجب اجرای حکم ۷۲ ضربه شلاق برای بانوی بی‌حجاب خواهد شد. همچنین برای مدتی افراد بدحجاب دستگیر و به جریمه نقدی محکوم شدند. صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در روزهای عزاداری دینی به‌ویژه محرم برنامه‌های شاد یا حتی دارای ترانه شاد را پخش نمی‌کند. سیاه در می‌آید. همچنین روحانیان و مقامات جمهوری اسلامی ایران نیز عزاداری‌ها را به‌رسمیت می‌شناسند و به عزاداری می‌پردازند. این موضوع باعث رونق مشاغلی چون مداحی شده‌است. کمک‌های بلاعوض سازمان‌های وابسته به حکومت و شهرداری‌ها به هیئت‌های عزاداری دینی نیز صورت می‌گیرد. خودکشی‌های موفق قرار دارد. همچنین در سال ۲۰۱۰، ۴/۷ نفر در هر صد هزار نفر بر اثر مرگ‌های مشکوک به خودکشی فوت کرده‌اند. بدن به ۱۹ سال نیز رسیده‌است. مخارج زندگی و فقر از اصلی‌ترین عوامل آن هستند. علاوه بر اینکه محل خاصی در شهرهای این کشور برای خرید و فروش اعضای بدن وجود دارد، از طریق فضای مجازی نیز این کار انجام می‌شود. در ایران افرادی با عنوان کاری «دلال اعضای بدن» به فروش اعضای بدن کمک می‌کنند؛ بر اساس گزارشی، داخل کادر بیمارستان‌ها نیز «دلال اعضای بدن» وجود دارد. حقوق بشر در ایران آزادی بیان، حریم شخصی، حقوق زنان و کودکان و بسیاری دیگر از حقوق مردم ایران را حکومت این کشور نادیده گرفته‌است. اعدام کودکان نیز در این کشور انجام می‌شود. این کشور پس از چین، بیشترین تعداد اعدام در جهان را دارد. اعدام در ملأ عام انجام می‌شود و ایرانیان گاهی علاوه بر مشاهده و تشویق، ویدئوی آن را نیز در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک می‌گذارند. آیت الله موحدی کرمانی، از مسئولین درخواست کرد که برای جلوگیری از اعتراض مردم و تبادل اطلاعات آن‌ها باهم، اینترنت را با الگوگیری از چین، سانسور و فیلتر کنند. صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران وظیفهٔ شستشوی مغزی ایرانیان را برعهده دارد و بی‌طرف نیست. حکومت ایران با حمایت از صدا و سیما و جلوگیری از دسترسی مردم به شبکه‌های اجتماعی نظیر فیسبوک، توییتر و یوتیوب (تلگرام و اینستاگرام در هنگام تظاهرات)، سعی در جلوگیری از گردش آزاد اطلاعات دارد. در دولت یازدهم و دوازدهم جمهوری اسلامی، برخلاف وعده‌هایی که برای آزاد شدن اینترنت داده شد، مسدودسازی دو شبکهٔ اجتماعی تلگرام و اینستاگرام در همان زمان رخ داد. همچنین تقریباً نیمی از وبگاه‌های برتر الکسا در این کشور فیلتر هستند. امیرکبیر به سال ۱۸۴۹ (۱۲۲۷) در سفارت ایران در لندن برافراشته شد که نشان شیر و خورشید داشت. لا اله الا الله جمهوری اسلامی ایران که از سال ۱۳۵۷ بکارگرفته می‌شود. لا اله الا الله وسط پرچم پرچم ایران و شیر و خورشید قاجاریان و همچنین پیش از ورود اسلام به ایران پرچم این کشور در سده‌های مختلف تغییرات متفاوتی داشت اما شناخته‌شده‌ترین پرچم‌های ایران در عصر حاضر یکی پرچم رسمی جمهوری اسلامی ایران است که از سال ۱۳۵۷ در نظر گرفته شد و دیگری پرچم سه رنگ شیر و خورشید است که پرچم سه رنگ اولین بار در سال ۱۸۴۹ (۱۲۲۷) در دوره صدارت امیرکبیر در زمان قاجار در نظر گرفته شد، اگرچه قدمت نشان شیر و خورشید در پرچم به دوره تیموریان در سال ۸۲۶ هجری قمری بر می‌گردد و همچنین در مُهرها و ضرب سکه قدمت بیشتری دارد حدود قرن ششم یا هفتم هجری. ترسیم متداول خورشید به صورت زنانه بود و ریشه این نشان به صور فلکی اسد در منطقةالبروج در اخترشناسی مرتبط است. در پرچم سه رنگ دوره قاجار در آغاز خورشید چهرهٔ زنانه داشت اما در زمان رضا شاه پهلوی چهره زنانه خورشید حذف شد. از سال ۱۳۵۷ پرچم سه رنگ حفظ شد و نشان لا اله الا الله همراه دو نوار الله‌اکبر جایگزین نشان شیر و خورشید شدند. نسبت ابعاد پرچم نیز ۲:۳ است. دیدار گروهی از مقامات حکومت جمهوری اسلامی ایران با ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه سیاست در ایران استسیاست در ایراننظام جمهوری اسلامی ایرانرهبر سید علی خامنه‌ای بیت رهبری مجلس خبرگان رهبری رئیس: احمد جنتی قوه مجریهرئیس‌جمهور (فهرست) حسن روحانی معاون اول اسحاق جهانگیری هیئت دولت (فهرست) دولت دوازدهم جمهوری اسلامی ایران قوه مقننهمجلس شورای اسلامی رئیس مجلس: علی لاریجانی دیوان محاسبات کشور شورای نگهبان احمد جنتی قوه قضائیهرئیس صادق لاریجانی دادستان کل کشور محمدجعفر منتظری دیوان عالی کشور دیوان عدالت اداری دادگاه ویژه روحانیت سازمان بازرسی کل کشور شورای عالی حقوق بشر شورای عالی امنیت ملی علی شمخانی شورای عالی انقلاب فرهنگی مجمع تشخیص مصلحت نظام سید محمود هاشمی شاهرودی شهرداری‌ها • شوراهای اسلامی شهر و روستا انتخابات‌هاستاد انتخابات کشور • شورای نگهبان ریاست‌جمهوری:۱۳۹۶ مجلس شورای اسلامی:۹۵–۱۳۹۴ ۱۳۹۴ شوراهای اسلامی:۱۳۹۶ احزابخانه احزاب ایران اصلاح‌طلبان • اصول‌گرایان درگاه ایران دیگر کشورها‏ اطلس سیاست در ایران و نظام جمهوری اسلامی ایران سیاست خارجی ایران سازمان ملل متحد است. همچنین در سازمان کشورهای صادرکنندهٔ نفت (اوپک)، سازمان کنفرانس اسلامی، جنبش عدم تعهد، سازمان اکو نیز عضویّت دارد. آمریکا و به گروگان گرفتن دیپلمات‌های آمریکایی جنگ ۸ ساله با عراق که با یورش کشور عراق به وقوع پیوست (حدود ۵۰۰ هزار کشته، یک میلیون زخمی و هزار میلیارد دلار خسارت برای ایران) تحریم‌های علیه ایران) برنامه هسته‌ای ایران تحریم‌ها علیه ایران تحریم‌ها علیه ایران در جهت تنبیه حکومت ایران یا وادار کردن این کشور به انجام یا عدم انجام عملی به کار گرفته شده‌است. عمدهٔ تحریم‌ها علیه ایران پس از وقوع انقلاب ۵۷، پس از اشغال سفارت آمریکا در تهران شکل گرفت و در پی چالش بر سر برنامهٔ هسته‌ای ایران شدت بیشتری یافت. برنامه اتمی ایران از سال ۸۵ و به دنبال ارجاع پرونده این کشور از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به شورای امنیت، با تحریم‌های مختلفی مواجه شده‌است. تحریم‌های ایران را از نظر تحریم کنندگان می‌توان به ۴ دستهٔ کلی تقسیم‌بندی کرد: تحریم‌های چندجانبه هم‌چون تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل، تحریم‌های اتحادیهٔ اروپا، تحریم‌های یک‌جانبهٔ کشورهای مختلف مانند ایالات متحده و تحریم‌های کنگره آمریکا. فقه شیعه و نظام حقوقی رومی-ژرمنی است و عناصری از هر دو سیستم را در خود دارد. رهبر رئیس قوه قضائیه را انتخاب می‌کند و او نیز رئیس دیوان عالی و دادستان کل کشور را منصوب می‌کند. چندین نوع دادگاه در ایران فعالیت می‌کند. دادگاه‌های عادی به دادگاه‌های حقوقی (اختلاف میان اشخاص) و جزایی (صدور حکم مجازات برای مجرمین) تقسیم می‌شوند. دادگاه خانواده به اختلافات خانوادگی رسیدگی می‌کند. دادگاه انقلاب اسلامی صلاحیت رسیدگی به جرایم مربوط به امنیت ملی را دارد و دادگاه ویژه روحانیت هم مخصوص رسیدگی به اتهامات روحانیون است. ارتش ایران که یک نیروی متعارف نظامی است و دیگری سپاه پاسداران که وظیفه دفاع از انقلاب و امنیت داخلی را نیز بر عهده دارد. یک نیروی شبه‌نظامی و داوطلب با نام بسیج هم زیر نظر سپاه سازماندهی می‌شود. استراتژی نظامی ایران پیرامون دو هدف اصلی بنا شده‌است: موشک‌های ضدکشتی در تنگه هرمز و خریداری زیردریایی‌های کلاس کیلو با قابلیت مین‌گذاری از این هدف استراتژیک حکایت دارد. نیروی زمینی ایران فاقد توانایی عملیات‌های نظامی مشترک مدرن است. این به دلیل پایبندی به دکترین‌های نظامی قدیمی و ساختار نظامی نامناسبی است که بر آرایش‌های مستقیم پیاده‌نظام تأکید دارد و اجازه ترکیب مؤثر عملیات‌های هوایی و زمینی را در جغرافیای ناهموار و وسیع کشور نمی‌دهد. نیروی هوایی و دفاع هوایی ضعیفترین حلقه در ساختار دفاعی کلی کشور هستند. این وضعیت تا زمانی که هواپیماهای ایرانی تعویض نشده، موجودی قطعات یدکی آن‌ها افزایش پیدا نکند و آموزش‌های خلبانان ارتقاء نیابد ادامه خواهد داشت چون اکثر هواگردهای ایران جنگنده‌های آمریکایی و جنگنده-بمب‌افکن‌های چینی و روسی سالخورده هستند. با این وجود نیروی هوایی همچنان سطح قابل قبولی از قابلیت تهاجمی را حفظ کرده اما به دلیل ضعف در پدافند هوایی در مقابل حملات هوایی آسیب‌پذیر است. پرسنل نیروهای نظامی و دهمین کشور در تعداد تانک‌های نظامی است. این کشور هنوز دارای قانون سربازی می‌باشد. بانوان ایرانی ممکن است به بهانهٔ «نهی از منکر» مورد حملهٔ نیروهای شبه نظامی قرار بگیرند. نیروی نظامی و شبه نظامی ایران بارها با بانوان ایرانی به دلایل دینی و سیاسی برخورد فیزیکی داشته‌است. طبق قانون این کشور، در صورت برخورد نامناسب از سوی این نیروها، امکان شکایت وجود دارد. آشپزی ایرانی چلوکباب (کباب و برنج) یکی از خوراک‌های ملی ایران ادویه و سبزیجات استفاده می‌شود. کباب، پلو، خورش، سوپ (آش) و املت است. ماست، دوغ، سالاد شیرازی، ترشی و سبزیجات معمولاً در کنار غذای اصلی مصرف می‌شوند. چای به میزان زیادی مصرف می‌شود؛ همچنین ایران هفتمین تولیدکنندهٔ بزرگ چای در جهان است و یک فنجان چای معمولاً نخستین چیزی است که برای مهمان ارائه می‌شود. یکی از پرطرفدارترین دسرهای ایران، فالوده است. همچنین بستنی زعفرانی، معروف به بستنی سنتی نیز پرهوادار است. این کشور همچنین برای خاویار خویش در جهان مشهور است. ایران ۱۱٪ ذخایر نفت و ۱۸٪ ذخایر گاز جهان را در اختیار دارد. بناهای تاریخی همچون پاسارگاد از جاذبه‌های گردشگری ایران است. اقتصاد ایران تورم بالا دست و پنجه نرم می‌کند. پایین‌ترین تورم درطول این سال‌ها ۷ درصد و گاهی نیز در حدود ۵۰ درصد بوده‌است و نرخ بیکاری زمانی ۳ درصد و گاهی بیش از ۱۶ درصد بوده‌است. در سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ (دو سال اخیر حکومت محمود احمدی‌نژاد) ایران شاهد تورم شدید و رشد منفی اقتصادی روبرو شد. با به قدرت رسیدن حسن روحانی در سال ۱۳۹۲ سرعت رشد تورم بسیار کمتر شد اما با این وجود نرخ تورم ایران در سال ۲۰۱۳ بعد از ونزوئلا بالاترین رقم در جهان بوده‌است. خصوصی‌سازی، رهایی از اقتصاد متکی به نفت و همگام شدن با اقتصاد جهانی پیشنهادهایی است که تحلیلگران برای بهبود اوضاع اقتصادی ایران مطرح می‌کنند. طرح هدفمندی یارانه‌ها نموده‌است. قرقیزستان کمترین نرخ رشد اقتصادی را در بین کشورهای منطقه داشته‌است. بر پایه پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول نرخ رشد ایران در سال ۲۰۱۱ میلادی به صفر درصد نزول می‌کند و در سال ۲۰۱۲ میلادی به ۳ درصد خواهد رسید. پسته، زعفران، خاویار، زرشک، فیروزه، میوه‌های شفتی (مثل زردآلو) و فرش دستباف در جهان بوده و پس از مصر رتبه دوم تولید خرما را دارد. همچنین بزرگترین ذخیره فلز روی در جهان است. میوه، دومین تولیدکننده خیار، چهارمین تولیدکننده سیمان، نهمین تولیدکننده آهن، هشتمین تولیدکننده لیمو، دهمین تولیدکننده انگور، دومین تولیدکننده زردآلو، هشتمین تولیدکننده مرغ، سومین تولیدکننده گاز طبیعی، ششمین تولیدکننده نفت، سومین صادرکننده نفت، ششمین تولیدکننده پیاز، دومین تولیدکننده گردو، سومین تولیدکننده هندوانه، هفتمین تولیدکننده گوجه فرنگی، هفتمین تولیدکننده مرکبات، چهارمین تولیدکننده بادام و هفتمین تولیدکننده پشم در جهان است. ایران دارای ۱۳۴۳۷ کیلومتر شبکه ریلی استاندارد و ۹۶ کیلومتر خطوط ریلی عریض است. نگهداری، تعمیر و بهره‌برداری از این شبکه ریلی بر عهده شرکت راه‌آهن ایران می‌باشد. راه‌آهن ایران در سال ۱۳۹۴ در کل ۲۴٬۴۵۲٬۶۰۳ نفر مسافر داشته‌است. آزادراه، ۱۵۴۰۰ کیلومتر بزرگراه و ۲۳۸۰۰ کیلومتر راه اصلی دارد. طبق آماری، تنها ۰٫۸۲ درصد راه‌های این کشور در وضعیت عالی قرار دارد. تجهیزات ایمنی راه‌های ایران در وضعیت بدی قرار دارند. بنزین و گازوئیل تعلق می‌گیرد ارزان است؛ همچنین سالانه ۸۰۰ هزار تصادف در ایران روی می‌دهد که از حیث آمار مرگبارترین حوادث جاده‌ای، ایران رتبه اول را در جهان دارد. ناوگان خطوط هوایی ایران متشکل از پانزده شرکت هواپیمایی می‌باشد که ایران ایر قدیمی‌ترین آن‌ها و یکی از قدیمی‌ترین‌ها در خاورمیانه است. با توجه به ظرفیت بزرگ اقتصادی صنعت حمل‌ونقل هوایی و توریسم ایران، این کشور درحال نوسازی صنعت هوایی خود است و پس از برجام اقدامات بیشتری برای این کار انجام شده‌است. فرودگاه‌های بین‌المللی مشهد، شیراز، کیش، مهرآباد و امام خمینی از پررفت‌وآمدترین فرودگاه‌ها در ایران هستند. کشاورزی در ایران و پیشینه کشاورزی در ایران بادام مقام چهارم، سیب مقام پنجم گیلاس سوم، انجیر مقام سوم، پسته مقام اول، طالبی مقام چهارم، گردو مقام دوم، زردآلو مقام دوم، خرما مقام دوم، نخود مقام چهارم، هندوانه مقام پنجم، می‌باشد. پتروشیمی، فولاد، نساجی، شیمیایی، غذایی، خودروسازی، الکتریکی و الکترونیکی و… فرش و قالی، گلیم بافی و زیلو، منبت‌کاری، خاتم‌کاری و سفال‌گری. فهرست صنایع دستی ایران معادن ایران عبارتست از: نفت و گاز. ایران، سومین ذخایر نفتی جهان، یازده درصد ذخایر ثابت شده نفتی زمین معادل ۱۳۰ میلیارد بشکه؛ و نیز دومین ذخایر گازی جهان، هجده درصد ذخایر ثابت شده گاز زمین، معادل ۲۶ تریلیون متر مکعب را در اختیار خود دارد. همچنین ایران دومین صادرکننده بزرگ سازمان اپک است که پتانسیل تبدیل شدن به یک ابرقدرت انرژی را دارد. مهم‌ترین منطقه‌های نفتی این کشور مسجد سلیمان، هفتگل، گچساران، آغاجاری و اسلام‌آباد غرب (شاه آباد پیشین) است. همچنین دریای مازندران نیز اندوخته نفتی بسیاری را در خود نهفته دارد. نفت قم نیز در حال بهره‌برداری است. مهمترین میدان گازی ایران، میدان گازی پارس، شامل: میدان گازی پارس جنوبی در منطقه عسلویه و میدان گازی پارس شمالی در منطقه مندستان هر دو در استان بوشهر واقع است. خراسان وجود دارد. دیگر معادن مهم ایران عبارت‌اند از: معادن کانیهای فلزی: آهن، منگنز، کرومیت، مس، سرب، روی، نیکل، کبالت، طلا، نقره و اورانیوم؛ معدنی شیمیایی: گوگرد، نمک؛ سنگ‌های تزئینی مانند فیروزه؛ شن و ماسه؛ و زغال سنگ. گردشگری در ایران گردشگری در ایران قابلیت زیادی برای گسترش دارد. بر پایهٔ گزارش سازمان جهانی جهانگردی، ایران رتبه دهم جاذبه‌های باستانی و تاریخی و رتبه پنجم جاذبه‌های طبیعی را در جهان دارا است، ولی با این وجود به دلیل محدودیتهای اجتماعی و تفریحی تاکنون چندان در جذب گردشگران خارجی موفق نبوده‌است. آمارهای رسمی از ورود گردشگران به ایران تفاوتی بین سفرهای تجاری، تفریحی و زیارتی نمی‌گذارد. اما به‌طور کلی در سال ۲۰۱۱ حدود ۳ میلیون نفر وارد ایران شدند و از این طریق بیش از دو میلیارد دلار وارد اقتصاد ملی ایران شد. باغ فتح آباد کرمان میدان نقش جهان اصفهان باغ شاهزاده ماهان کرمان آرامگاه حافظ شیراز تخت جمشید (پارسه) مرودشت میراث جهانی یونسکو در ایرانچغازنبیل پاسارگاد تخت جمشید تخت سلیمان سازه‌های آبی شوشتر سنگ‌نبشته بیستون گنبد سلطانیه برج گنبد قابوس مسجد جامع اصفهان میدان نقش جهان آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی بازار تبریز بم و فضای فرهنگی آن شهر سوخته کاخ گلستان شوش میمند مجموعه آثار رهبانی ارامنه ایران قره‌کلیسا، سن استپانوس، سور سور) باغ ایرانی ایرانی پاسارگاد، چهلستون، فین، ارم، شازده، عباس‌آباد، دولت‌آباد، پهلوان‌پور، اکبریه) قنات ایرانی قصبه، بلده، حسن‌آباد، زارچ، ابراهیم‌آباد، مزدآباد، وزوان، مون، گوهرریز، اکبرآباد، قاسم‌آباد) یزد دشت لوت فرهنگ ایرانی جام طلایی از مارلیک که در موزه متروپولیتن نیویورک نگهداری می‌شود افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان، پاکستان، ترکمنستان، جمهوری آذربایجان و حتّی ارمنستان و گرجستان و همچنین کردهای عراق و ترکیه همگی کم و بیش گوشه‌ای از فرهنگ ایران را به ارث برده‌اند. ساز موزیکال ایرانی باستان، از قرن ۶ قبل از میلاد در موزه پرسپولیس نگهداری می‌شود. موسیقی ایرانی به گونه‌های گوناگون بازشناخته می‌شود، موسیقی کلاسیک (یا موسیقی اصیل یا ردیف)، موسیقی محلی (نواحی)، موسیقی آیینی و مذهبی. به دلیل از بین رفتن بسیاری از قطعات و آثار تاریخی موسیقی دقیقاً روشن نیست این‌گونه موسیقی در طول تاریخ چگونه اجرا می‌شده ولی در دوره معاصر، موسیقی ایرانی هم به صورت تکنوازی (عمدتاً مبتنی بر بداهه نوازی) و هم به گونه گروهی که دربرگیرنده خواننده، نوازنده و تنبک‌نواز است، نواخته می‌شود. موسیقی ایرانی هنگامی که به گونه تک‌نوازی نواخته می‌شود، مونوفونیک است، هرچند در تک‌نوازی نیز آکوردها برای آرایه‌بندی به کار می‌روند و در برخی فرم‌ها شاید در سراسر یک آهنگ نُت پدال نواخته شود. موسیقی که به گونه گروهی نواخته می‌شود، هته روفونیک است و آهنگی که خواننده آماده می‌کند، نوازنده به آسانی آن را بازتاب می‌دهد و کم و بیش آن را دگرگون می‌سازد. یک اسطرلاب ایرانی متعلق به دوره قاجار نگارگری ایرانی که به اشتباه مینیاتور نیز خوانده می‌شود شامل آثاری از دوره‌های مختلف تاریخ اسلامی ایران است که بیشتر به صورت مصورسازی کتب ادبی (ورقه و گلشاه، کلیله و دمنه، سمک عیار)، علمی و فنی (التریاق، الادویه المفرده، الاغانی)، تاریخی (جامع التواریخ)، و همچنین، برخی کتب مذهبی، همچون، خاوران نامه می‌باشد. غار دوشه لرستان و با حدود هشت تا ده‌هزار سال قدمت به دست آمده، و در دوره تاریخی آنچه را که بتوان نقاشی نامید در دیوارنگاری‌های اشکانی و ساسانی می‌توان دید. با ورود اسلام به ایران، این کشور تا مدت‌ها به دست امویان و عباسیان اداره شد، و از آن پس، با روی کار آمدن سلسله‌های ایرانی سامانیان، غزنویان، و آل بویه استقلال از دست رفتهٔ ایرانیان تا حدودی به آن‌ها بازگشت. از این پس، زمینه برای احیای هنر و فرهنگ ایرانی به‌خصوص نگارگری ایرانی فراهم شد. قالی‌بافی همواره در فرهنگ ایران جایگاه خاصی داشته و امروزه بیشترین فرش‌های دستباف دنیا در ایران ساخته می‌شود. میزان صادرات فرش‌های دستباف ایران در سال حدود ۵۱۷ میلیون دلار بوده‌است. نقشه‌ها و طرح‌های قالی در مناطق مختلف کشور متفاوت است اما به‌طور کلی از رنگ‌های متنوعی برای به تصویر کشیدن گل‌ها و گیاهان، جانوران و پرندگان استفاده می‌شود. زیراندازهای دیگری مثل گبه و گلیم نیز بافته می‌شوند که از نظر شیوه گره‌زنی و بافت تاروپود با فرش تفاوت دارند. ادبیات فارسی تاریخی هزار و صد ساله دارد. شعر فارسی و نثر فارسی دو گونه اصلی در ادب فارسی هستند. برخی کتاب‌های قدیمی در موضوعات غیرادبی مانند تاریخ، مناجات و علوم گوناگون نیز دارای ارزش ادبی هستند و با گذشت زمان در زمره آثار کلاسیک ادبیات فارسی قرار گرفته‌اند. فردوسی، سعدی، حافظ شیرازی، مولوی، عمر خیام و نظامی شهرتی جهانی دارند. در میان چهره‌های شناخته شده ادبیات معاصر فارسی در جهان می‌توان به صادق هدایت در داستان، نیما یوشیج در شعر و بهرام بیضایی در نمایشنامه اشاره کرد. مجسمه آرش کمانگیر شاهنامه به‌دست آمده‌اند. شاه کوروش بزرگ» دارند که وجود آن اثبات شده‌است. گنبد سلطانیه از شاهکارهای معماری ایرانی باستانشناسی حکایت از آن دارد که سابقه معماری ایران به حدود هزاره هفتم پیش −از میلاد می‌رسد. از آن زمان تاکنون پیوسته این هنر در ارتباط با مسائل گوناگون، به‌ویژه علل مذهبی، توسعه و تکامل یافته‌است. خوشنویسی ایرانی بخشی از خوشنویسی اسلامی است که در ایران و سرزمین‌های وابسته یا تحت نفوذ او همچون کشورهای آسیای میانه، افغانستان و شبه قاره هند به تدریج حول محور فرهنگ ایرانی شکل گرفت؛ و نه تنها از مفاخر هنر ایرانی بلکه از مفاخر هنر اسلامی و حتی هنر جهان به‌شمار می‌رود. جهان اسلام، به‌عهده ایرانیان بوده‌است، رفته رفته ایرانیان سبک و شیوه‌هایی مختص به خود را در خوشنویسی ابداع کردند. هرچند این شیوه‌ها و قلم‌های ابداعی در سایر کشورهای اسلامی هم طرفدارانی دارد اما بیشتر مربوط به ایران و کشورهای تحت نفوذ آن همچون کشورهای آسیای میانه، افغانستان، پاکستان و هند می‌باشد. در این منطقه نیز خوشنویسی همواره به عنوان والاترین شکل هنرهای بصری مورد توجه بوده و دارای لطافتی خاص است.[۱] سینمای ایران دوربین فیلم‌برداری در زمان مظفرالدین‌شاه به ایران آمد. نخستین فیلم صدادار پارسی، فیلم دختر لر بود که عبدالحسین سپنتا در سال ۱۳۱۷ خورشیدی ساخت. سینماتوگراف به ایران در سال ۱۲۷۹ هجری خورشیدی به فرمان مظفرالدین‌شاه سرآغازی برای سینمای ایران به‌شمار می‌آید؛ هر چند ساخت اولین سالن سینمای عمومی تا سال ۱۲۹۱ سرنگرفت. تا سال ۱۳۰۸ هیچ فیلم ایرانی ساخته نشد و اندک سینماهای تأسیس شده به نمایش فیلم‌های غربی که در مواردی زیرنویس پارسی داشتند می‌پرداختند. نخستین فیلم بلند سینمایی ایران به نام آبی و رابی را در سال ۱۳۰۹ اوانس اوگانیانس با فیلمبرداری خان بابا معتضدی ساخت. هفت‌سین، جزوی از جشن سال نو ایرانیان نوروز هفت‌سین سیزده‌به‌در مهرگان جشن سده شب یلدا اسفندگان چهارشنبه‌سوری خردادگان بهمنگان تیرگان ورزش در ایران ورزشگاه آزادی بزرگترین ورزشگاه ایران در سال ۱۳۵۰ افتتاح شد. بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ شد. ورزشگاه آزادی که برای این رقابت‌ها ساخته شد بزرگترین ورزشگاه ایران است. ورزش زورخانه‌ای و کشتی به عنوان ورزش‌های سنتی و ملی ایران شناخته می‌شوند. تیم ملی کشتی آزاد ایران شش بار قهرمان تیمی جهان شده‌است و بیشترین مدال‌های ایران در المپیک در این رشته به دست آمده‌است. غلامرضا تختی قهرمان المپیک و جهان در دهه ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ به عنوان یک قهرمان اسطوره‌ای و نماد جوانمردی در ایران مورد احترام است. فوتبال در ایران امروزه از محبوب‌ترین ورزش‌های ایران است. تیم ملی فوتبال ایران پنج بار به جام جهانی راه پیدا کرده، سه بار قهرمان آسیا و چهار بار برندهٔ مدال طلای بازی‌های آسیایی شده‌است. بسکتبال و والیبال ایران نیز از دههٔ ۱۳۸۰ به بعد موفقیت‌های زیادی کسب کرده‌اند. تیم ملی بسکتبال ایران در چهار دوره جام ملتهای آسیا از ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۳ سه بار قهرمان شده‌است و تیم ملی والیبال ایران با کسب رتبه ششم در قهرمانی جهان ۲۰۱۴ و رتبه چهارم لیگ جهانی ۲۰۱۴ بهترین نتایج یک تیم آسیایی در این رشته ورزشی را کسب کرد. مهم‌ترین پیست اسکی ایران و منطقه خاورمیانه چوگان است و در متن‌های قدیمی همچون شاهنامه فردوسی به این بازی اشاره شده‌است. تخته نرد نیز از بازی‌هایی است که در ایران ابداع شده و بخش مهمی از تکامل شطرنج نیز در ایران اتفاق افتاده‌است. با توجه به محیط کوهستانی ایران ورزش‌های کوهنوردی و صخره‌نوردی نیز در ایران رایجند. چندین پیست اسکی هم در نزدیکی تهران واقع است و پیست اسکی توچال با ارتفاع ۳۷۳۰ متر از مرتفع‌ترین پیست‌های دنیاست. وزنه‌برداری نیز در ایران بسیار محبوب هستند. وزنه‌برداری پس از کشتی بیشترین مدال‌های المپیکی ایران را به دست آورده‌است. هنرهای رزمی متنوعی نیز در ایران تمرین می‌شوند. کونگ‌فو توآ در دهه ۱۳۵۰ در ایران با اقتباس از هنرهای رزمی چینی ابداع شد و ورزشکاران ایرانی در رشته‌های مختلف رزمی بارها قهرمان جهان شده‌اند. المپیک در بازی‌های ۱۹۴۸ لندن تا ۲۰۱۲ لندن، ورزشکاران ایرانی موفق شدند تا در مجموع ۶۰ مدال برای کشورشان تصاحب کنند. ۱۵ مدال طلا، ۲۰ مدال نقره و ۲۵ مدال برنز حاصل تلاش ۳۹ ورزشکار ایرانی در ۱۵دوره از بازی‌های المپیک است. ۳۳ مدال در کشتی آزاد، ۱۶ مدال در وزنه‌برداری، ۵ مدال در کشتی فرنگی، ۵ مدال در تکواندو و یک مدال در پرتاب دیسک به دست آمده‌اند و هادی ساعی با دو مدال طلا و یک برنز پرافتخارترین ورزشکار ایران در المپیک است. بهترین مقام ایران رتبهٔ چهاردهم در المپیک ۱۹۵۶ ملبورن است و بهترین نتیجه از نظر تعداد مدال هم در المپیک ۲۰۱۲ لندن با ۴ مدال طلا، ۵ مدال نقره و ۳ مدال برنز به دست آمد. رسانه در ایران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعالیت می‌کنند. رسانه‌ها از قبیل کتاب، فیلم و آلبوم موسیقی باید قبل از پخش عمومی به تأیید وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی برسند. سازمان گزارشگران بدون مرز در سال ۲۰۰۷ آزادی مطبوعات در ایران در ردهٔ ۱۶۶ از میان ۱۶۹ کشور قرار گرفته‌است. این گزارش همچنین دربارهٔ ایران که رده ۱۶۶ از میان ۱۶۹ کشور بررسی شده را دارد می‌گوید که روزنامه‌نگاران ایرانی «با برخورد بسیار تهاجمی حکومت که اجازه بیان هیچ‌گونه انتقاد یا خواست سیاسی واجتماعی را نمی‌دهد، مواجه‌اند» سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز رسانه‌ای است که تنها متولی قانونی پخش برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی درجمهوری اسلامی ایران است. بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، رئیس صدا و سیما با حکم رهبر ایران انتخاب می‌شود. این سازمان پیش از انقلاب ۱۳۵۷ سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران نامیده می‌شد. صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز سری برنامه‌هایی با موضوع دینی پخش می‌کند. مجموعه‌های تلویزیونی براساس زندگی امامان شیعه نیز به همت رسانه‌های ایرانی ساخته و پخش می‌شوند. فهرست موضوعات مرتبط با ایران حاکمیت دینی نمای کلی ایران «گزیده نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵». مرکز آمار ایران. «جمعیت ایران به ٨٠ میلیون نفر رسید». بی‌بی‌سی فارسی. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 19 مه 2016. "Iran". International Monetary Fund. Archived from &br=1&c=429&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=49&pr.y=۱۰ the original value (help) on 06 May 2012. (help) http://www.tabnak.ir/fa/news/264313/افزایش-سرانه-تولید-ناخالص-داخلی-ایران CBI: Economic Trends ۲۰۰۸/۲۰۰۹. Retrieved 4 July 2009. "Human Development Report ۲۰۱۰". United Nations. ۲۰۱۰. Archived from the original on 06 May 2012. (help) ریشه لغت ایران ، وبگاه ریشهٔ لغاتِ آنلاین. بازدید در ۲۰ تیر ۱۳۹۰. CIA "Official Iranian Population clock". Amar.org.ir. Archived from the original on 06 May 2012 2012. (help) «Select Committee on Foreign Affairs, Eighth Report, Iran». . The Committee Office, House of Commons. «Iran @ 2000 and Beyond lecture series, opening address». petro-hunt.com، 18 می 2000. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2010-01-03. «UPDATE 3-BP cuts global gas reserves estimate, mostly for Russia». Reuters.com، 2013. «Iran». CIA World Factbook. «UNESCO World Heritage Center - World Heritage List». UNESCO. . چاپ ابیانه. انتشارات دایره سبز، ۱۳۸۶. ۱۷. . بنیاد پژوهشی پارسه-پاسارگاد. چاپ ۱۳۸۴. تهران: انتشارات سفیران و انتشارات فرهنگسرای میردشتی، ۱۳۸۴. 18. شابک ‎۴–۶–۹۱۹۶۰–۹۶۴. http://nlai.ir/tabid/2598/mid/5853/ctl/asnad/Default.aspx?Subjectmid=5850&SubjectID=13093 کتاب اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان صفحه ۲۲ تا۴۷ گفتار نام‌های سرزمین ایران «مشاهده تقویم تاریخ ۱ فروردین ۱۳۱۴». ، برای مشاهده متن منبع، در بخش جستجو، «۱ فروردین» را انتخاب کنید.. , During two seasons of excavation, Caldwell unearthed 7 different sections of the massive 7000 year old village. He also discovered the oldest known center for copper smelting and bread baking ovens in the world. http://cpprot.te.verweg.com/2005-June/000718.html , Iran recently sent an appeal to a Belgian court asking for the return of nine boxes of smuggled ancient artifacts and a ۲۸۰۰-year-old pin stolen from the exposition "7000 Years of Persian Art". , The Municipality of Shoush (Susa) accepted a proposal by the cityÕs Cultural Heritage Department for the transfer of an under-construction passenger terminal from the ۷٬۰۰۰-year-old city, but conditioned destruction of the terminal to demolition of other constructions and residential units in the area. Jiroft Iran - Jiroft archaeology musuem - GLOBOsapiens by David ABBASI(Siyavash AWESTA), The discovery in Iran of a civilisation old of 7000 turns all the archaeological data’s ups and down. , The south-western part of Iran was part of the Fertile Crescent where most of humanity's first major crops were grown. 7000 year old jars of wine excavated in the Zagros Mountains and ruins of 7000 year old settlements such as Sialk are further testament to this. Press TV - Iran finds world's oldest script CHN | News http://groups.google.com/group/historyoftamil/browse_thread/thread/23840a2363ca11a3 “How Iran became a cradle of civilization | Culture | DW | 13.04.2017”. . 13.04.2017. Study of the ancient Indus script Jiroft: A Lost Kingdom of …? Ancient Scripts: Articles Archive Archaeologists Have Discovered The World's Oldest Inscription In Jiroft Chess, Goddess and Everything: Jiroft Again «اینجا» ‎‎. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. Encyclopædia Britannica Encyclopedia Article: Media ancient region, Iran . ویرایش 1st Edition. تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفویه (صص ۲۱ تا ۳۶) تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفویه (صص ۶–۲۸۴) Fis - قاجار شابک: ‎۹۶۴-۶۸۹۵-۵۳-۰. همشهری آنلاین , William Michael Reisman, James E. Baker. 1992. Yale University Press. ISBN 0-300-05059-3 pp.62 The Hottest Spot on Earth، وبگاه NASA. تنش آبی چهارده سال دیگر می‌رسد-دنیای اقتصاد پنج شنبه بیست آبان ۸۹ «گزیده سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵». . http://www.mehrnews.com/news/3827840/سرشماری-نفوس-و-مسکن-۹۵-تا-اول-آذرماه-تمدید-شد http://www.iribnews.ir/fa/news/1178677/امسال-اتباع-غیرقانونی-افغان-در-ایران-ساماندهی-و-تعیین-تکلیف-می‌شوند http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2014/12/141210_u14_iranian_abroad http://www.iran-newspaper.com/Newspaper/BlockPrint/142361 http://www.irna.ir/sb/fa/News/82289216/ http://www.salamatnews.com/news/203142/مصائب-ادامه‌دار-زندگی-بدون-شناسنامه-شهروندان-سیستان-و-بلوچستان http://www.irna.ir/sb/fa/News/82488748/ مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی ایران http://iran.unfpa.org/country%20profile-fa.asp Iran The World Factbook "Ethnic Groups and Languages of Iran". Archived from the original on 06 May 2012. (help) تمام اقوام غیر پارسی زبان ایران ریشه ایرانی دارند BBC پارسی - ایران - ایران 'اولین مصرف‌کننده مواد مخدر در جهان' "Internet users, update for ۲۰۰۹". internetworldstats.com. Archived from the original on 06 May 2012. (help) «Happiness in Short Supply in Iran». Gallup (company)، 3 ژوئن 2014. http://aftabnews.ir/fa/news/253727/ایران-دومین-کشور-غمگین-جهان «The World's Happiest (And Saddest) Countries, 2013». Forbes، 29 اکتبر 2013. http://www.mehrnews.com/news/2407913/آیا-ایران-غمگین-ترین-کشور-جهان-است «عصبانی‌ترین مردم جهان». «عصبانی‌ترین مردم جهان». «Iran, THE LEGATUM PROSPERITY INDEX™ 2016». Legatum Prosperity Index. «Iranians endure some of the worst Governance and Personal Freedom performances in the world. More than anything, it is these two sub-indices that have kept Iran’s overall prosperity at a low level since 2007. Restrictions on civil liberties have only tightened in the past two years and regional conflict and domestic political strife continues. Despite this context, Iran’s performance in the Education sub-index, while at a low absolute rank, it is high relative to its regional peers and has improved since 2007.» «پلیس: 2 میلیون نفر از ایران به کربلا رفته‌اند». فرارو، 30 آبان 1395. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 20 نوامبر 2016. «تشرف 2 میلیون زائر ایرانی به کربلا در ایام اربعین/ وزارت امور خارجه مسؤول پیگیری حقوقی شهدای منا/ عربستان در حادثه منا به‌جای ریگ، سنگی به کفش دارد». فارس‌نیوز، 21 شهریور 1395. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 20 نوامبر 2016. «بی ریاترین تجمع میلیونی استانداری کربلا: تاکنون 20 میلیون نفر وارد کربلا شده‌اند + تصاویر و ویدئو». فارس‌نیوز، 30 آبان 1395. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 20 نوامبر 2016. زبان‌های ایران «خبرگزاری آنامردم کدام کشورهای جهان بهتر انگلیسی حرف می‌زنند؟ جایگاه ایران کجاست؟». . بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018-03-31. «آموزش زبان انگلیسی در مدارس ابتدایی ایران ممنوع است» ‎‎. به کوشش BBC Persian. 2018. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018-03-31. «آیت‌الله خامنه‌ای و منطق مخالفت با ترویج زبان انگلیسی». . «iran population». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۸ آوریل ۲۰۱۴. جمعیت ایران به ۷۷٫۱ میلیون نفر رسید خبرگزاری فارس «ایران هجدهمین کشور پرجمعیت جهان باقی‌ماند». خبرگزاری ایسنا. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. «مقاله مدرسه و نقش آن در تربیت دینی دانش آموزان» ‎‎. به کوشش استان قم. «کتاب‌های اول دبستان». . «4 راهکار پیامبر برای تربیت دینی فرزندان». . «چگونه در اوایل انقلاب حجاب اجباری شد | فرهنگسازان ایران | DW | 08.02.2009». . بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۰۱۸ March ۴. «جریمه‌های یک میلیون تومانی برای 'بدحجابی' در مشهد». . بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018 March 4. «حجاب محافظ گوهر درونی انسان دربرابر نگاه‌های مسموم است | شبکه اطلاع‌رسانی مرصاد». . «تمام برنامه‌های تلویزیون در دهه اول محرم - اخبار تسنیم - Tasnim» ‎‎. به کوشش خبرگزاری تسنیم - Tasnim. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018 March 4. «عزاداری ماه محرم، فرصتی برای ارتقاء سطح فرهنگ و دانش دینی جامعه». . بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018 March 4. «در محرم چه بپوشیم، چگونه بپوشیم». . بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018 March 4. «عزاداری محرم در شهرهای ایران + تاریخچه عزاداری امام حسین در ایران - شهر مطلب» ‎‎. به کوشش شهر مطلب. 2016-11-21. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018 March 4. «اجتماع عظیم عزاداران فاطمی در مشهد - اخبار تسنیم - Tasnim». . «دومین روز عزاداری ایام محرم با حضور روحانی» ‎‎. به کوشش ایسنا. 2017-09-27. «افول منبر، رونق مداحی». . بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۰۱۸ March ۴. «اجتماع بزرگ عزاداران فاطمی در میدان هفت تیر تهران - اخبار تسنیم - Tasnim». . «نگرانی پزشکی قانونی ایران از افزایش آمار خودکشی». «گفت‌وگو با دختر 19 ساله‌ای که کلیه و کبدش را می‌فروشد - اخبار تسنیم - Tasnim». 2018-03-04. «قیمت اعضای بدن انسان در بازار سیاه تهران - مشرق نیوز». 2018-03-04. “WebCite query result”. . “Document”. . «اعدام در ملأ عام و تشویق تماشاگران». 2018-03-15. «امام جمعه تهران: برای جلوگیری از اعتراض‌ها اینترنت را ببندید» ‎‎. به کوشش ار. اف. ای - RFI. 2017-12-29. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۷ مارس ۲۰۱۸. «رسانه‌ها تحولات اخیر ایران را چگونه پوشش دادند؟» ‎‎. به کوشش BBC Persian. 2018-03-27. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018-03-27. نامعتبر؛ نام «:2» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). «بودجه 1500 میلیاردی صداوسیما درلایحه سال 97 خلاف حکم برنامه ششم توسعه است». . «پنج میلیون سایت اینترنتی در کشور فیلتر شده‌است» ‎‎. به کوشش خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. 2008-11-18. «کلید روحانی توییتر را باز می‌کند؟» ‎‎. به کوشش ایسنا. 2018-01-23. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018-03-27. “Internet Censorship in Iran: A First Look”. 23 August 2013. Shahbazi, Shapur A. (2001), "Flags (of Persia)", in E. Yarshater et al., دانشنامه ایرانیکا «نوع تحریمی که گریبان ایران را گرفته چیست؟». “Sanctions and Exports Deflection: Evidence from Iran”. . ترجمهٔ حسین صفایی. چاپ ششم. نشر میزان، ۱۳۸۴. ص ۷۸. شابک ‎۹۶۴-۷۸۹۶-۲۶-۳. Iran Military Introduction Global Security TOP TEN COUNTRIES WITH LARGEST ARMY IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 COUNTRIES WITH MOST BATTLE TANKS IN THE WORLD worldknowing.com «10 بهمن 20 هزار نفر از سربازی معاف می‌شوند». . «پلیس ویدئوی کتک خوردن زن جوان از گشت ارشاد را تأیید کرد» ‎‎. به کوشش BBC Persian. 2018-04-19. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018-04-20. «انتقاد مقام‌های دولتی از برخورد فیزیکی با معترضان حجاب اجباری» ‎‎. به کوشش BBC Persian. 2018-02-25. «واکنش هنرمندان به کتک خوردن دختر خانمی توسط مأمور گشت ارشاد (+عکس)». . بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018-04-20. «اظهار نظر یک مقام پلیسی دربارهٔ فیلم کتک خوردن دختر بدحجاب توسط ماموران/با خاطیان برخورد می‌شود» ‎‎. به کوشش خبرگزاری برنا. «اجرای عملیات راپل و غیره برای جمع‌آوری ماهواره قانونی نیست». . «معاون پلیس ایران: در جمع‌آوری ماهواره کوتاه نمی‌آییم». . «Dindin Kitchen - restaurant review» ‎‎. به کوشش Evening Standard. «Restaurant review: Apadana, Huddersfield». به کوشش huddersfieldexaminer. 2013-06-21. «A Maple Syrup Mecca for Iran’s Gays» ‎‎. به کوشش The Daily Beast. 2014-08-10. . Kuperard, 2008-10-01. ISBN ‎9781857335989. . Skyhorse Publishing Inc., 2009. ISBN ‎9781602397910. . Lonely Planet, 2004. ISBN ‎9781740594257. «ایران هفتمین تولیدکننده بزرگ چای در دنیا» ‎‎. به کوشش اقتصاد نیوز. . Chronicle Books, 2014-03-18. ISBN ‎9781452130088. «This Philly ice cream parlor's ImPeach sundae has 'nuts from the cabinet'» ‎‎. به کوشش Billy Penn. «شهرت خاویار ایرانی در دنیا زبانزد است». . نرخ تورم در ایران در سال گذشته به زیر ۱۵ درصد رسید رادیو فردا رشد اقتصادی امسال ایران، صفر خواهد بود؟-خبرآنلاین پنجشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۰ faostat.fao.org فائو In summary, Saffron is a traditional production of Iran and production share of this product is 93.7% of the world total production idosi.org news.bbc.co.uk news.bbc.co.uk Photos: Picking Zereshk (dried fruit of Berberis vulgaris) in Birjand, Iran payvand.com Iran is the world's largest producer of this mineral; it is also mined in the Southwest US, primarily in Arizona and Nevada. wisegeek.org http://www.persian-n-oriental-rugs.com/serapi-rugs.html «IMAG - iranconmin.de - MARKET». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 15 نوامبر 2006. TOP 10 FRUIT PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 CUCUMBER PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 LARGEST CEMENT PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP TEN IRON PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP TEN LEMON PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.co TOP 10 GRAPES PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 APRICOT PRODUCING COUNTRIES worldknowing.com TOP 10 CHICKEN PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 NATURAL GAS PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 HIGHEST OIL PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 LARGEST OIL EXPORTING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 LARGEST ONION PRODUCING COUNTRY IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 LARGEST WALNUT PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 LARGEST WATERMELON PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 LARGEST TOMATO PRODUCING COUNTRY IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 LARGEST CITRUS PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 LARGEST ALMOND PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com TOP 10 LARGEST WOOL PRODUCING COUNTRIES IN THE WORLD worldknowing.com «موقعیت مناسب جغرافیایی ایران، فرصتی برای کسب برتری | پایگاه خبری صنعت حمل و نقل و گردشگری». . «آمار - وبگاه شرکت راه‌آهن ایران». «چند کیلومتر «راه» در کشور داریم؟». . «عواملی که باعث ناامنی جاده‌های ایران است بشناسید» ‎‎. به کوشش خبرگزاری برنا. افزایش مجدد مرگ و میر ناشی از حوادث رانندگی در ایران «چهار نکته دربارهٔ یک قرارداد مهمِ هوایی» ‎‎. به کوشش ایسنا. 2016-12-12. top5ofanything.com www.top5ofanything.com www.top5ofanything.com www.top5ofanything.com www.top5ofanything.com www.top5ofanything.com www.top5ofanything.com www.top5ofanything.com www.top5ofanything.com www.top5ofanything.com www.top5ofanything.com www.top5ofanything.com CIA - The World Factbook - Country Comparison:: Oil - proved reserves Department of Energy. Retrieved 23 January 2008. The EU should be playing Iran and Russia off against each other, by Julian Evans, Eurasian Home, 8 November 2006 ایران مقصد جدید گردشگران اروپایی؟ () iran surprise economic-success Washington Post «سالم‌ترین و فاسدترین کشورهای جهان معرفی شدند (+جدول)». «7 آبان روز کوروش کبیر». «تجمع مردم در پاسارگاد به مناسبت روز کوروش». مدال‌آوران المپیک به تفکیک رشته کمیته ملی المپیک «رادیو زمانه |Radiozamaneh». . . «بررسی نحوه رفتار امام علی (ع) در برابر غارت‌های معاویه + صوت - اخبار تسنیم - Tasnim». 2018-03-04. «شبکه سه سیما | آرشیو برنامه ها». 2018-03-04. «شیراز| ساخت سریال حضرت احمدبن‌موسی (ع) وارد فاز اجرایی شد - اخبار تسنیم - Tasnim». 2018-03-04. «Iran» ‎‎. بی‌بی‌سی انگلیسی، ۳ ژوئن ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. درگاه ملی آمار، مرکز آمار ایران. کمیته ملی المپیک جمهوری اسلامی ایران تاریخ شاهنشاهی هخامنشی - دکتر خنجی تاریخ ایران - دکتر خنجی مرتضی راوندی، تاریخ تحولات اجتماعی، جلد یکم، شرکت سهامی کتاب‌های جیبی، چاپ دوم، تهران، ۱۳۵۸ شابک: ‎۹۶۴-۶۸۲۰-۰۳-۴ شابک: ‎۹۶۴-۵۵۲۱-۱۲-۲ «livius.org» ‎‎. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۶ مه ۲۰۱۲. درگاه ایران درگاه خاورمیانه درگاه هخامنشیان درگاه مزدیسنا ایران اطلاعات بیشتری بیابید. در میان واژه‌ها از ویکی‌واژه در میان کتاب‌ها از ویکی‌کتاب در میان گفتاوردها از ویکی‌گفتاورد در میان متون از ویکی‌نبشته در میان تصویرها و رسانه‌ها از ویکی‌انبار در میان خبرها از ویکی‌خبر (اطلاعات/دریافت) ) ایجاد شده‌است، و ممکن است شامل ویرایش‌های بعد از آن نشود. (راهنما) نوشتارهای صوتی بیشتر نقشهٔ شهرها، قومیت‌ها، راه‌ها، منابع و تأسیسات نفتی و گازی و اتمی نسخه PDF نقشه ایران در سازمان ملل متحد موضوع‌های مرتبط با تاریخپیش از آریایی‌ها تمدن جیرفت شهر سوخته نیا-ایلامی عیلام تمدن آمودریا منائیان آریایی ماد هخامنشیان سلوکیان دولت یونانی بلخ اشکانیان کوشانیان ساسانیان هپتالیان حمله اعراب امویان عباسیان گاوباریان طاهریان علویان طبرستان صفاریان سامانیان زیاریان آل بویه غزنویان سلجوقیان خوارزمشاهیان ایلخانان تیموریان دوران ملوک الطوایفی صفویان هوتکیان افشاریان زندیان قاجاریان پهلوی‌ها دولت موقت جمهوری اسلامی ایران بزرگ تاریخ طبرستان فهرست شاهان تاریخ نظامی سیاستجمهوری اسلامی جریان روشنفکری جنبش زنان جنبش دانشجویی انتخابات قانون اساسی رهبر رئیس‌جمهور قوه قضائیه مجلس خبرگان رهبری مجلس شورای اسلامی شورای نگهبان مجمع تشخیص مصلحت نظام شورای عالی امنیت ملی شوراهای اسلامی شهر و روستا حقوق بشر فهرست مقامات عالی‌رتبه اصلاح‌طلبان اصول‌گرایان قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت سیاست خارجی وزارت اطلاعات نیروهای مسلح ارتش نیروی هوایی نیروی دریایی سانسور انرژی هسته‌ای پرونده‌های تروریسم دولتی پیامدهای انتخابات ریاست جمهوری دهم شرکت نفت ایران و انگلیس کودتای ۲۸ مرداد انقلاب سفید انقلاب ۱۳۵۷ ایران اشغال سفارت ایران در لندن جنگ ایران و عراق پرواز شماره ۶۵۵ ایران ایر کشتار حاجیان در مکه (۱۳۶۶) بحران آثار باستانی ایران دانشگاه شیکاگو تاریخ جمهوری اسلامی انتخابات ۱۳۸۸ جنبش مشروطه سازمان فضایی مردمایرانیان مقیم خارج زنان ایل‌های کرد آذری‌ها گرجی‌ها کردها ارمنی‌ها ایرانیان مسیحی ایرانیان یهودی ایرانیان زرتشتی ایرانیان آشوری زبان‌هافارسی ترکی آذربایجانی کردی گیلکی طبری تالشی لری بلوچی سیستانی عربی گرجی ارمنی زبان‌های ایرانی زبان‌های هندوایرانی جغرافیاشهرها استان‌ها فلات ایران جزیره‌ها کوه‌ها زمین‌لرزه‌ها اقتصادتاریخ اقتصاد دانش و فناوری کشاورزی بهداشت و سلامت بانک مرکزی فهرست بانک‌ها فرار مغزها خودروسازی صنایع دفاعی ریال بورس اوراق بهادار شبکه شتاب مالکیت فکری مناطق آزاد اقتصادی معادن دیوان محاسبات ترابری راه‌آهن انرژی صنعت نفت انرژی هسته‌ای گردشگری سازمان گسترش و نوسازی صنایع شرکت ملی نفت سازمان اکو سازمان صنایع هوایی شرکت‌ها میوه جامعهفرهنگ ایران‌شناسی اساطیر نمادهای ملی آموزش و پرورش آموزش عالی دانش و فناوری فهرست دانشگاه‌ها فرار مغزها خودکشی جُرم فلسفه دین اسلام بهائی‌ستیزی تاریخ ادبیات آشپزی بهداشت و سلامت ایدز تفکیک جنسیتی اعتیاد تریاک فرار دختران ورزش رسانه سانسور فیلترینگ اینترنت وبلاگ‌نویسی فهرست خبرگزاری‌ها فهرست روزنامه‌ها تعطیلات عمومی هنرمعماری هخامنشیان باغ‌داری نمایش سینما موسیقی سنتی ای ایران پاپ راک خبرگزاری‌هااینا فارس مهر ایسنا ایرنا برنا صدا و سیما تسنیم تابناک کردپرس ایبنا موج الف انتخاب جهان‌نیوز سحام‌نیوز عصر ایران کلمه گاه‌شماری نوروز جواهرات ملی ایرانی‌ستیزی ایرانی‌زدایی ایران‌هراسی رتبه‌بندی بین‌المللی سرود شاهنشاهی درگاه:ایران پایتخت‌های ایرانپیش از اسلامایلامیانآوان • شوشمادهاهگمتانه (همدان)هخامنشیانشوش • تخت جمشید • هگمتانه (همدان) • بابلسلوکیانسلوکیه • انطاکیه (انتاکیه)اشکانیاننسا • صددروازه • هگمتانه (همدان) • تیسفون • بیشاپورساسانیانبیشاپور • تیسفون • اصطخر • همدان • شوشتر (زمستانی)پس از اسلامطاهریانمرو • نیشابورعلویان (طبرستان)آمل • ساری • گرگانصفاریانزرنجسامانیانبخارازیاریاناصفهان • گرگان • ری • آملبوییانشیراز • همدانغزنویانغزنی • لاهورغوریانفیروزکوه • هرات • غزنی • لاهورسلجوقیاننیشابور • ری • اصفهان • همدانخوارزمشاهیانگرگانج • سمرقند • غزنی • تبریزکرتیانهراتایلخانانمراغه • تبریز • سلطانیهمظفریانکرمان • شیرازچوپانیانتبریزجلایریانبغداد • تبریز • بصرهتیموریانسمرقند • هراتقراقویونلوهاتبریزآق‌قویونلوهادیاربکر • تبریزمعاصرصفویانتبریز • قزوین • اصفهانهوتکیانقندهار • اصفهانافشاریانکلات نادری • مشهدزندیانملایر • شیراز • کرمانقاجاریانتهرانپهلوی‌هاتهرانجمهوری اسلامیتهران کلان‌شهرهای ایرانتهران مشهد اصفهان کرج شیراز تبریز قم اهواز کرمانشاه ارومیه رشت زاهدان همدان کرمان یزد اردبیل بندرعباس اراک پایتخت‌های ایرانپیش از اسلامایلامیانآوان • شوشمادهاهگمتانه (همدان)هخامنشیانشوش • تخت جمشید • هگمتانه (همدان) • بابلسلوکیانسلوکیه • انطاکیه (انتاکیه)اشکانیاننسا • صددروازه • هگمتانه (همدان) • تیسفون • بیشاپورساسانیانبیشاپور • تیسفون • اصطخر • همدان • شوشتر (زمستانی)پس از اسلامطاهریانمرو • نیشابورعلویان (طبرستان)آمل • ساری • گرگانصفاریانزرنجسامانیانبخارازیاریاناصفهان • گرگان • ری • آملبوییانشیراز • همدانغزنویانغزنی • لاهورغوریانفیروزکوه • هرات • غزنی • لاهورسلجوقیاننیشابور • ری • اصفهان • همدانخوارزمشاهیانگرگانج • سمرقند • غزنی • تبریزکرتیانهراتایلخانانمراغه • تبریز • سلطانیهمظفریانکرمان • شیرازچوپانیانتبریزجلایریانبغداد • تبریز • بصرهتیموریانسمرقند • هراتقراقویونلوهاتبریزآق‌قویونلوهادیاربکر • تبریزمعاصرصفویانتبریز • قزوین • اصفهانهوتکیانقندهار • اصفهانافشاریانکلات نادری • مشهدزندیانملایر • شیراز • کرمانقاجاریانتهرانپهلوی‌هاتهرانجمهوری اسلامیتهران کشورهای آسیاکشورهاجمهوری آذربایجان • اردن • ارمنستان • ازبکستان • اسرائیل • افغانستان • امارات متحده عربی • اندونزی •  • بحرین • برمه • برونئی • بنگلادش • بوتان • پاکستان • تاجیکستان • تایلند • ترکمنستان • ترکیه • تیمور شرقی • چین • روسیه • ژاپن • سری‌لانکا • سنگاپور • سوریه • عراق • عربستان سعودی • عمان • فیلیپین • قبرس • قرقیزستان • قزاقستان • قطر • کامبوج • کره جنوبی • کره شمالی • کویت • گرجستان • لائوس • لبنان • مالدیو • مالزی • مصر • مغولستان • نپال • هند • ویتنام • یمنبا رسمیت محدودآبخاز • تایوان • قره‌باغ • قبرس شمالی • فلسطین • اوستیای جنوبیقلمروی وابسته ومنطقه ویژه اداریجزیره کریسمس • جزایر کوکوسهنگ‌کنگ • ماکائوآکراتاری و داکیلیا • قلمرو بریتانیا در اقیانوس هند بخشی از آن در اروپا.   بخشی از آن در آفریقا.   اقیانوسیه به‌شمار می‌آید. سازمان همکاری اسلامی (OIC)اردن ازبکستان افغانستان الجزایر امارات متحده عربی اندونزی اوگاندا آلبانی بحرین برونئی بنگلادش بنین بورکینافاسو پاکستان تاجیکستان ترکمنستان ترکیه توگو تونس جمهوری آذربایجان جیبوتی چاد فلسطین ساحل عاج سنگال سودان سورینام سومالی سیرالئون عراق عربستان سعودی عمان قرقیزستان قزاقستان قطر کامرون کومور کویت گابن گامبیا گویان گینه بیسائو گینه لبنان لیبی مالدیو مالزی مالی مراکش مصر موریتانی موزامبیک نیجر نیجریه یمن سوریه بوسنی و هرزگوین جمهوری آفریقای مرکزی جمهوری ترک قبرس شمالی روسیه تایلند Moro National Liberation Front سازمان همکاری اقتصادی اتحادیه آفریقا اتحادیه کشورهای عرب جنبش عدم تعهد سازمان ملل متحد اوپک  (۱۳۳۹)  عراق (۱۳۳۹)  عربستان سعودی (۱۳۳۹)  کویت (۱۳۳۹)  ونزوئلا (۱۳۳۹)  قطر (۱۳۴۰)  لیبی (۱۳۴۱)  امارات متحده عربی (۱۳۴۶)  الجزایر (۱۳۴۸)  نیجریه (۱۳۵۰)  اکوادور (۱۳۸۶) آنگولا (۱۳۸۶) سازمان همکاری اقتصادی (اکو) ازبکستان •  افغانستان •   •  پاکستان •  تاجیکستان•  ترکمنستان •  ترکیه •  جمهوری آذربایجان •  قزاقستان •  قرقیزستان جغرافیای جشن نوروزجشن جهانی نوروزایران • افغانستان • تاجیکستان • ترکمنستان • عراق • ترکیه • جمهوری آذربایجان • ازبکستان • قرقیزستان • قزاقستان • پاکستان • هندنوروزارمنستان • مصر • چین • مغولستان • زنگبار (تانزانیا)نوروز در میان کردها • نوروز در میان اویغورها • نوروز در میان سالارها • سوریه • لبنان • استرالیا • آمریکا • کانادا ایرانی زبان افغانستان •   •  تاجیکستان •  چین(تاشکورگان) •  گرجستان ( اوستیای جنوبی) •  عراق ( اقلیم کردستان) •  روسیه ( اوستیای شمالی-آلانیا) •  پاکستان ( استان مرزی شمال غربی و بلوچستان) •  ازبکستان (دارای ۸ تا ۱۱ میلیون تاجیک) •  ترکیه (کردستان) •  مجارستان (یاسیک‌ها) •  سوریه (کردستان) •  جمهوری آذربایجان (تالش گشتاسبی و تاتی اران) •  عمان (کمزاری های المسندم) بخش خودگردان تاجیک تاشکورگان، در جمهوری خلق چین به رسمیت شناخته شده است. (۲) اوستیای جنوبی خود را جمهوری اعلام نموده است و ۵ دولت عضو سازمان ملل آن را به رسمیت شناخته‌اند. فارسی‌زبان  (فارسی ایرانی) •  تاجیکستان (فارسی تاجیکی) •  افغانستان (فارسی دری و پشتو) خاورمیانه بحرین قبرس مصر عراق اسرائیل اردن کویت لبنان عمان دولت فلسطین قطر عربستان سعودی سوریه ترکیه امارات متحده عربی یمن کشورهای پیرامون خلیج فارس   عراق  قطر  عمان  کویت  عربستان سعودی  بحرین  امارات متحده عربی دریای خزر روسیه    ترکمنستان  جمهوری آذربایجان  قزاقستان چندهمسری بر پایه کشوربه‌رسمیت شناخته شدهAfghanistan Algeria Bahrain بنگلادش برونئی بورکینافاسو Cameroon Chad CAR Comoros Congo Djibouti Egypt Ethiopia Gabon The Gambia India Indonesia عراق اردن Kenya Kuwait لبنان Libya مالزی Maldives Mali Mauritania Morocco Myanmar Niger عمان Pakistan قطر عربستان سعودی سنگال سیرالئون سنگاپور Somalia Sri Lanka Sudan سوریه تانزانیا توگو Uganda UAE Yemen Zambia Eritrea Nigeria Palestine نوار غزه کرانه باختری رود اردن به‌رسمیت شناختن ازدواج‌های خارجیAustralia New Zealand United Kingdom Botswana Equatorial Guinea Lesotho Liberia Malawi Mozambique Namibia Nigeria Sierra Leone South Africa Swaziland Zimbabwe و مناطقآنگولا Benin Bhutan بوروندی Canada DR Congo Côte d'Ivoire Ethiopia Mayotte (FR) Ghana Guinea Iraqi Kurdistan Kazakhstan Kyrgyzstan Laos Mauritius Mexico Mongolia Nigeria Niue Russia Rwanda Tajikistan Thailand Tunisia Turkey Turkmenistan United States Uzbekistan Vietnam وضعیت حقوقی چندهمسری چندهمسری چندزنی چندشوهری Non-monogamy Polygamy by country رده:ازدواج و زندگی مشترک بر پایه کشور مسلمانان در هر شکلی غیرقانونی است احکام اسلام ادبیات آذربایجانیکوراوغلو دده قورقود عاشیق Darir of Arzurum Fatma Khanum Ani حبیبی حجاری تبریزی کشوری محمد امانی مسیحی نصیر باکوی روحی بغدادی جهانشاه قراقویونلو خسته قاسم سلطان یعقوب شاه اسماعیل یکم شاه طهماسب یکم صائب تبریزی طرزی افشار عزالدین حسن‌اوغلو اسفراینی عمادالدین نسیمی قاسم انوار قاضی برهان‌الدین قوسی تبریزی محمد فضولیAbbasgulu Bakikhanov Abdulla Shaig Abdurrahim bey Hagverdiyev Firidun bey Kocharli Gasim bey Zakir Hashim bey Vazirov حسین جاوید Ismayil bey Gutgashynly جعفر جبارلی محمد هادی Mehdigulu Khan Vafa میرزا خزر Najaf bey Vazirov سکینه آخوندزاده Suleyman Sani Akhundov احمد جواد جعفرقلی آقا جوانشیر جلیل محمدقلی‌زاده حبیب ساهر حسن بیگ زردابی حیران خانم خورشیدبانو ناتوان زین‌العابدین شیروانی سید ابوالقاسم نباتی سید عظیم شیروانی صمد وورغون عاشیق علی‌عسگر عباس صحت علی آقا واحد علی بیگ حسین‌زاده علی نظمی فاضل‌خان شیدا محمد سعید اردوبادی معجز شبستری ملا ولی ودادی ملاپناه واقف میرجلال پاشایف میرزا شفیع واضح تبریزی میرزا علی‌اکبر صابر میرزا فتحعلی آخوندزاده میکائیل مشفق نریمان نریمانف یوسف وزیر چمن‌زمینلی Afag Masud علی اکبر Almas Ildyrym Anar Rzayev Baba Punhan Bakhtiyar Vahabzadeh Chingiz Abdullayev Elchin Afandiyev Elchin Safarli Fikrat Goja Gasham Najafzadeh هدایت Ilyas Afandiyev Isa Mughanna Khalil Rza Uluturk Lala Hasanova Madina Gulgun Magsud Ibrahimbeyov Mammad Araz Manaf Suleymanov Natig Rasulzadeh Qilman Ilkin Seymur Baycan Suleyman Rustam Vagif Samadoghlu Vidadi Babanli اسماعیل شخلی اکرام آیلیسی بهار شروانی سهند ثمین باغچه‌بان جبار باغچه‌بان حمید نطقی حیدر عباسی رامیز روشن رجب ابراهیمی رستم ابراهیم‌بیگف رسول رضا رسول یونان سید محمدحسین شهریار صمد بهرنگی علی ناظم غلامحسین بیگدلی غلامحسین ساعدی گنجعلی صباحی مروارید دلبازی مهدی حسین میرزا ابراهیموف ناصر منظوری نصرت کسمنلی نگار رفیع‌بیگلی یدالله مفتون امینی زبان ترکی آذربایجانی در جمهوری آذربایجان زبان رسمی است و یکی از زبانهای رسمی در داغستان و نیز به طور گسترده‌ای در سخن گفته می‌شود، به خصوص در آذربایجان. همچنین در برخی از بخش‌های ترکیه، روسیه و گرجستان صحبت می‌شود. سرزمین‌های مورد مناقشه در آسیای غربیDavid Gareja monastery complex گرجستان آذربایجان منطقه‌های اشغال‌شدهٔ شمال عراق دولت عراق کردستان عراق جولان غربی اسرائیل سوریه ختای ترکیه سوریه قره‌باغ ارمنستان / قره‌باغ آذربایجان قبرس قبرس شمالی منطقه بی‌طرف عراق-عربستان عراق عربستان کشتزارهای شبعا اسرائیل لبنان سوریه منطقهٔ یهودا و شومرون اسرائیل فلسطین ابوموسی / تنب بزرگ و کوچک امارات فشت الدیبل / قطعه جراده قطر بحرین ایمیا / کردک یونان ترکیه جزیره حلانیات عمان یمن در میان مدعیان تقسیم شده‌است https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=ایران&oldid=23043640» رده‌ها: Pages with URL errorsصفحات نیمه‌حفاظت‌شده بی‌پایان ویکی‌پدیاکشورها و سرزمین‌های فارسی‌زبانایرانآسیای غربیایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در دهه ۵۵۰ (پیش از میلاد)ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در سده ۶ (پیش از میلاد)بنیان‌گذاری‌ها در سده ۶ (پیش از میلاد)بنیان‌گذاری‌ها در سده ۶ (پیش از میلاد) در آسیاجمهوری‌های اسلامیدهه ۵۵۰ (پیش از میلاد)فلات ایرانکشورها و سرزمین‌های ایرانی زبانکشورهای آسیای غربیکشورهای آسیاییکشورهای اسلامیکشورهای جنوب آسیاکشورهای حاشیه خلیج فارسکشورهای حاشیه دریای خزرکشورهای خاور نزدیککشورهای خاورمیانهکشورهای عضو اوپککشورهای عضو سازمان ملل متحدکشورهای عضو سازمان همکاری اسلامیکشورهای عضو گروه پانزدهگروه هشت کشور اسلامی در حال توسعهصفحات دارای خطا در ارجاعCS1 errors: datesصفحات دارای نام ارجاع تکراریصفحه‌های حاوی پیوند جادویی آی‌اس‌بی‌انمختصات در ویکی‌دادهمقاله‌های دارای واژگان به زبان فارسی به روشنی اشاره‌شدهمقالات دارای جعبه اطلاعاتمقاله‌های دارای پیوند با میان‌ویکیهمه مقاله‌های دارای عبارت‌های بدون منبعنوشتارهای صوتیمقالات با میکروفرمت‌های اچ‌آئدیو بحثمشارکت‌هاایجاد حساب کاربریورود مقالهبحث خواندننمایش مبدأنمایش تاریخچه صفحهٔ اصلیرویدادهای کنونیمقالهٔ تصادفیکمک مالی تغییرات اخیرویکی‌نویس شوید!راهنماتماس با ویکی‌پدیا ایجاد کتابدریافت به‌صورت PDFنسخهٔ قابل چاپ ویکی‌انبارویکی‌خبرویکی‌گفتاوردویکی‌سفر پیوندها به این صفحهتغییرات مرتبطبارگذاری پروندهصفحه‌های ویژهپیوند پایداراطلاعات صفحهآیتم ویکی‌دادهیادکرد پیوند این مقاله АҧсшәаAcèhАдыгабзэAfrikaansAkanAlemannischአማርኛAragonésÆngliscالعربيةܐܪܡܝܐمصرىঅসমীয়াAsturianuAzərbaycancaتۆرکجهБашҡортсаBoarischŽemaitėškaBikol CentralБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)‎Българскиभोजपुरीবাংলাབོད་ཡིགবিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরীBrezhonegBosanskiᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗБуряадCatalàChavacano de ZamboangaMìng-dĕ̤ng-ngṳ̄НохчийнCebuanoᏣᎳᎩکوردیCorsuQırımtatarcaČeštinaKaszëbscziЧӑвашлаCymraegDanskDeutschZazakiDolnoserbskiडोटेलीދިވެހިބަސްཇོང་ཁΕλληνικάEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraEstremeñuSuomiVõroNa Vosa VakavitiFøroysktFrançaisArpetanNordfriiskFryskGaeilgeGagauz贛語GàidhligGalegoگیلکیAvañe'ẽगोंयची कोंकणी / Gõychi KonknniગુજરાતીGaelgHausa客家語/Hak-kâ-ngîHawaiʻiעבריתहिन्दीFiji HindiHrvatskiHornjoserbsceKreyòl ayisyenMagyarՀայերենInterlinguaBahasa IndonesiaInterlingueIlokanoIdoÍslenskaItaliano日本語PatoisLa .lojban.Basa JawaქართულიQaraqalpaqshaTaqbaylitАдыгэбзэKabɩyɛKongoGĩkũyũҚазақшаKalaallisutភាសាខ្មែរಕನ್ನಡ한국어Къарачай-малкъарकॉशुर / کٲشُرKurdîКомиKernowekКыргызчаLatinaLadinoLëtzebuergeschЛаккуЛезгиLimburgsLigureLumbaartLingálaລາວلۊری شومالیLietuviųLatviešuमैथिलीМокшеньMalagasyОлык марийMāoriBaso MinangkabauМакедонскиമലയാളംМонголमराठीBahasa MelayuMaltiမြန်မာဘာသာЭрзяньمازِرونیDorerin NaoeroNāhuatlNapulitanoPlattdüütschNedersaksiesनेपालीनेपाल भाषाNederlandsNorsk nynorskNorskNovialSesotho sa LeboaDiné bizaadOccitanLivvinkarjalaOromooଓଡ଼ିଆИронਪੰਜਾਬੀPangasinanKapampanganPapiamentuPicardDeitschपालिNorfuk / PitkernPolskiPiemontèisپنجابیپښتوPortuguêsRuna SimiRumantschKirundiRomânăArmãneashtiTarandíneРусскийРусиньскыйKinyarwandaसंस्कृतम्Саха тылаSarduSicilianuScotsسنڌيDavvisámegiellaSängöSrpskohrvatski / српскохрватскиසිංහලSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaGagana SamoaChiShonaSoomaaligaShqipСрпски / srpskiSiSwatiSeelterskBasa SundaSvenskaKiswahiliŚlůnskiதமிழ்ತುಳುతెలుగుTetunТоҷикӣไทยትግርኛTürkmençeTagalogTok PisinTürkçeXitsongaТатарча/tatarçaChiTumbukaTwiТыва дылУдмуртئۇيغۇرچە / UyghurcheУкраїнськаاردوOʻzbekcha/ўзбекчаVènetoVepsän kel’Tiếng ViệtWest-VlamsVolapükWalonWinarayWolof吴语ХальмгმარგალურიייִדישYorùbáVahcuenghZeêuws中文文言Bân-lâm-gú粵語IsiZulu ویرایش پیوندها مجوز Creative Commons Attribution/Share-Alike در دسترس است؛ برای جزئیات بیشتر شرایط استفاده را بخوانید. ویکی‌پدیا® علامتی تجاری متعلق به سازمان غیرانتفاعی بنیاد ویکی‌مدیا است. سیاست محرمانگی دربارهٔ ویکی‌پدیا تکذیب‌نامه‌ها توسعه‌دهندگان اظهارنامهٔ کوکی نمای تلفن همراه
> فال قرانی حافظ
دختر ایرانی اینستاگرام
آموزش رقص عربی تاتیانا
زن حامله به انگليسي
donald trump video today show
جیلبریک 3.ios 8.1
زلزله مشهد شهریور 93
دانلود فیلتر شکن قوی برای کامپیوتر
powerball payouts for 3 numbers
مداحی عربی
دیجی کالا موبایل سونی
سریال شاهگوش قسمت 5 اپارات
david bowie blackstar vinyl
تلگرام صیغه یابی
سریال شاهگوش قسمت دوم دانلود
پدر شعر عرفانی
4g router amazon
بانک ملی پرداخت قبوض مالیاتی
david bowie and family
رقص شرقي شيك شاك شوك
نکاتی در مورد ios 7
آتش نشانی اصفهان
جوک های خفن و خنده دار
yahoo finance amd
قانون راز جذب عشق
کتاب صوتی موفقیت رایگان
تحقیق در مورد مکانیک خودرو به زبان انگلیسی
imo meaning healthcare
مترجم انجليزي معرب